2 of 4Women's Resources · 4 chapters

This film is a perfect introduction to Jesus through the Gospel of Luke. Jesus constantly surprises and confounds people, from His miraculous birth to His rise from the grave. Follow His life through excerpts from the Book of Luke, all the miracles, the teachings, and the passion. God creates everything and loves mankind. But mankind disobeys God. God and mankind are separated, but God loves mankind so much, He arranges redemption for mankind. He sends his Son Jesus to be a perfect sacrifice to make amends for us. Before Jesus arrives, God prepares mankind. Prophets speak of the birth, the life, and the death of Jesus. Jesus attracts attention. He teaches in parables no one really understands, gives sight to the blind, and helps those who no one sees as worth helping. He scares the Jewish leaders, they see him as a threat. So they arrange, through Judas the traitor and their Roman oppressors, for the crucifixion of Jesus. They think the matter is settled. But the women who serve Jesus discover an empty tomb. The disciples panic. When Jesus appears, they doubt He's real. But it's what He proclaimed all along: He is their perfect sacrifice, their Savior, victor over death. He ascends to heaven, telling His followers to tell others about Him and His teachings.

Ask yours

Bible Quotes

Share
Free Resources

Want to understand the Bible more deeply?

Join our Bible study

Transcript

Cabecar
Säkätä si̱ ra Säkeklä te jì biköle yuaksa̱, te ka̱jöir irä ka̱jiska irä jì biköle tso̱ jeska wa irä jewa yuaksa̱. Je jì o̱le ije wa̱ je rä e̱e̱na si̱ sa̱ ma̱le̱che̱rawa̱ ite kje. Jì biköle wá̱ Säkeklä te rä bäi ebä. Je biköle te ioloi irä, ije̱r bäi shäke̱ irä, itäkili irä je kjasheke̱. Säkeklä te kal käi, bewak käi, biköle yua saka saka, jishtä iwakwa rä käi. Jekjepa ite sä säkätä yuaksa̱ ishäkä pjoi wà, je wäkju̱a ite iyik na, te si̱we̱i ma̱ iia̱. Je sä säkätä kiawa̱ ite Adán ni. Jekäi Säkeklä te alaklä säkätä yuaksa̱ Adán ia̱ ise̱naklä ye, itsa̱tkäk ye. Je kiawa̱ ite Eva ni. Säkeklä te ijewa yuaksa̱ rä jishtä iwakei rä je ja̱mi, je rä ijewa ñabawa̱klä Säkeklä ra. Ijewa kja rä ssële baa Säkeklä wäna kal yaka wäbala baa si̱ kie Edén ni ska. Jeska weikane käi, duëwa̱ käi ka kuna. Säkeklä te isha Adán ia̱: “Ka̱ tso̱ kal biköle wä kätäklä, ta ielka ka je käte kuna. Ikuna ba te je wä katawa̱ ra bä duämiwa̱.” Ata etaba kicha Satanás te Eva je̱r ki̱wa̱ su̱a. Jera ite ale kal wä yina iia̱ je katawa̱, ijäiyi te je katawa̱ ñaebä. Je wäsaka ra ijewa bala butsa̱naksa̱ Säkeklä yika. Säkeklä se̱r dä wämo, je ki̱ sä jì yakei wakbläk wa ka ia̱ se̱nenak ije ra. Je kju̱ei Säkeklä te Adán irä Eva irä tulaksa̱ kal yäkä wäbala ska. Je äine ta̱i shka̱l ssá ijewa te rä ka ijewa wa̱ Säkeklä ktä ssëne ki̱ka. Adán irä Eva irä ibatala kalabe wa irä jewa ia̱ jì dälär ssë irä duëwa̱ irä je ne deksa̱ rä. Jeiräta Säkeklä te sa̱ shka̱li̱ble dami ji̱a. Je ki̱ ka̱jiska wa däkläwa̱ni se̱nak ije ra, je rä biketsaleksa̱ba ije wa̱. Sä rä tsa̱tkenaksa̱ sa̱ nui yika irä bukane rä däkksa̱ sa̱ ia̱ je yika irä, je rä biketsale Säkeklä wa̱ je kjasha ite kte yöle ska, je wà sä wäjienakläwa̱ni ije ra etka yebä jekjeye. Säkeklä te je jì biketsaleksa̱ iwa̱ je wà jì bata shäk Abraham je̱r ku̱aba elkje. Abraham te Säkeklä biketsa, je dälätsa ite. Säkeklä kabla jì wa̱k bäi iia̱, ñakäi jì wa̱k bäi ka̱ biköle ska wa ia̱ ije oloi ja̱mi. Säkeklä kabla ibatala ma̱k iia̱ chu̱li̱i̱, jishtä ksa̱ tso̱ däyë kjä ja̱mi juer käi, jishtä ka̱jöir ska bekwä juer käi. Abraham te Säkeklä ktä kuka, je wà Säkeklä te ibiketsaksa̱ ije rä wämo ni, je ki̱ ikina rä “Säkeklä salibä.” Etaba kicha Säkeklä te Abraham mabla su̱a iwa̱ isu̱aklä iwa̱ ibiketsä ta si̱ í̱, iwa̱ iktä kuka ta si̱ í̱. Je te isha Abraham ia̱ ba yaba tse̱mi bä te me̱ka̱ dälänakwa̱ yis wäna. Abraham wa̱ iju̱ñer je iyaba ne ja̱mi Säkeklä kabla iia̱ ibatala ma̱k chu̱li̱i̱ rä, jeiräta ite Säkeklä biketsa, te iktä ssawa̱. Je ne ki̱ka ije̱kaka̱ iyaba ktäkwa̱ Säkeklä ia̱. Ñerä Abraham te itabeli kaka̱. Jera ñanera Säkeklä te isha iia̱: “Ke ba yaba mewa̱k. Yie isu̱a ra ba te yis dälätsawa̱, ba kaldu kja rä yis ktä ssäk.” Jera Abraham te isu̱a oveja jäyiri butäle kate̱ ka̱ shche̱i ja̱mi. Je ki̱ka Abraham te je oveja kjasha iia̱ Jehova te je kukawa̱ ktawa̱ ite Säkeklä ia̱ iyaba säkei ye. Säkeklä te oveja kjasha me̱nakka̱ iwakei ia̱ ko̱ta̱nakwa̱ Abraham yaba säkei ye ra, je wà Säkeklä te iwa̱ sa̱ shka̱li rä ta̱i je ne kjasha. Je wà ñaebä ite jì rä biketsaleksa̱ iwa̱ me̱nakksa̱ kota̱nakwa̱ je kjasha, ije duäkläwa̱ sa bata ki̱ka. Jira ka̱miklee Säkeklä te ikjasha jì bata shäk wa ia̱ ije te ekla ka nui ta patkemi duäkwa̱ Adán batala säkei ye, je ekla te rä sa̱ nui tse̱ju̱emi. Je patkeke̱ ite duäkwa̱ oloi ja̱mi ñala kjäyermi yi te ije biketseke̱ wa ia̱ ijewa se̱naklä wäjielewa̱ Säkeklä ra itso̱ ye. Jì bata shäk wa te je ekla kia rä: “Säbäkäkksa̱.” Jewa te isha Säkeklä te Säbäkäkksa̱ patkemi ditsä ia̱ je te ijewa wäsikewe̱mi jekjeye Säkeklä kie oloi ja̱mi. Año bakle miklee ka ije däba yika ra, jì bata shäk wa te Säbäkäkksa̱ te jì we̱mi irä jì o̱rmi iukä ja̱mi irä je sha kja. Jì bata shäk ekla bakle kie David, je te isha Säkeklä te ishemi Säbäkäkksa̱ ia̱: “Ba rä yis yaba”. Ije kirmi “Säkeklä yaba” je te rä Säbäkäkksa̱ irä Säkeklä irä jewa rä wäjiele etkayebä je ne sha, ñaebä je te rä idämiwa̱ Sa̱tsa̱tkäksa̱ ye, Sa̱tsa̱ku̱i ye je ne sha. Jì bata shäk ekla kie Isaías te isha: “Busi ka se̱le kuna bitämiwa̱ yaba ki̱ te yaba su̱emi jäiyi”. Je yaba rä Säkeklä Ktä jekjeye, je ne patkena busi ja̱mi iko̱naklä ditsä ye, jekäi wà ra ka̱jiska wa je̱r ko̱naklä Säkeklä ia̱. Jì bata shäk wa wa̱ ñaebä iyöleta̱na rä Säbäkäkksa̱ ko̱rmi rä Belén. Ijewa te ibata shaba idämiwa̱ Jerusalén ska rä sa̱tsa̱ku̱i käi. Je ju̱emiksa̱ Judas te, ale ije ra shkäkña ebä te inaklä wäka däka̱ 30 wà. Jì bata shäk wa wa̱ iyile rä Säbäkäkksa̱ je̱k ju̱amiksa̱ duäkwa̱, ata Säkeklä te ishki̱we̱mika̱ni ka̱ böikishtä ra. Jì bata shäk wa te Säbäkäkksa̱ kia rä: “Ditsä Yäbei”, ijewa te isha rä ije rä minakju̱ni mo̱ ja̱rka Säkeklä wäki̱, jekäi Säkeklä te ka̱wei me̱mi iia̱ iwa̱ ka̱ biköle ska wa patkäklä jekjeyemi. Jira 2000 años tsa̱ta ekla se̱na jí ka̱ ki̱ka je kina rä Jesús ni. Mika̱ jì we̱ke̱ ite je su̱a ditsä te ra ijewa ñachaka iki̱ka: “¿Ije rä Säbäkäkksa̱ le?”. ¿Baishe jini jì bata shäk wa wa̱ Säbäkäkksa̱ ktei bata yile je wao̱rte̱ Jesús jì wa̱ke̱ wà na? Jí ime̱i juerke̱ ska je te yi rä Jesús dä, jì sha ite rä, jì wá̱ ite rä, je rä jini kte yöle ki̱ka iyöle te ishe rä ssëta, je ne sha̱ kjasha elkje. Jí ime̱i kjayinak ska rä ekla ne te imabla Jesús wa̱ jì o̱le käi rä. Tsa̱na ra yi a̱ni rä ka bäi si̱ kuna je wa̱k, jeiräta jí ime̱i kjayinak yönaksa̱ rä sa̱ je̱r na idäklä, sa̱ je̱r ko̱naklä jishtä Jesús kja rä je ia̱. Säkekewa Teófilo rikä, ñaebä yie je ktei chakaksa̱ biköle ia̱ tsa̱na si̱, jekäi yis ia̱ je ssëna 's me̱ je ktei yuäksa̱ ba ia̱ käi, je rä jini ba pautäle rä je biketsäklä ba wa̱ iyina si̱ irä ni. César Augusto bakle Roma tsa̱ku̱i ye je ke̱i wà ra, Herodes dä Judea ke̱i tsa̱ku̱i, je sha̱na ra Säkeklä te Ángel kie Gabriel patkaté busi̱ ekla wäki̱ jukläyäkä Nazaret ska. Je busi kie rä María. María, ke ba su̱anak Säkeklä je̱r ssëna bäi ba ra ki̱ka. Säkekewa kaldu ba ra, jekäi ba yaba su̱ami je kiemi ba te rä Jesús ni. ¿Maikäi je o̱r na? Yis dä busi ji̱a. Wikblu sikina dämiwa̱ ba ja̱mi, ale Jì Biköle Tsa̱ta te ba ki̱kukemiwa̱ ioloi wà, je ki̱ka je yaba ko̱rmi je kirmi rä Säkeklä yaba. Jekäi María mine Judea ke̱i na iel shtä Elisabet yuläk. Ije rä sa̱nu̱le̱e̱ ia̱ ka yaba su̱nak ji̱a, ta Säkeklä te je tsa̱tka wà ñaebä ije kaldu yaba ki̱. ¡Elisabet rikä! ¡María! ¡María rikä! !Jer bäi yina ba ia̱ alaklä wa saka tsa̱ta. Ñaebä je̱r bäi yina ba yaba ku̱emi ba te je ia̱. Ba te yis chaka ssa yis te ra, yis yaba dälinaka̱ yis sha̱ wà ssëlë baa! Yis je̱r ska yie Säkekewa kjeishe e̱e̱na si̱. Yis je̱r ssëna a̱naa Säkeklä yis tsa̱tkäkksa̱ ki̱ka. Jirami biköle te yis shemi bäije yis dä. ¡Bas Nazaret wa ku̱ issö! César Augusto te ka̱wei ma̱ ki̱, Judea ke̱i ska wa irä Galilea ke̱i ska wa irä ja̱na ñakie ma̱k yönak. Biköle jäiyi wa shena ijukläyäkäí ja̱mi iko̱le ke̱i ja̱mi kie ma̱k yönak. Ñerä José mineju̱ Belén kie ma̱k yönak ise̱naklä María ra ñara. Ata käpäklä jui ka ko̱ne ijewa ia̱ Belén. Ta ijewa te kje vaca jui ebä ne ku̱a rä. Je ke̱i na oveja pasu̱ak wa tso̱, jewa te oveja kjänane tso̱ je tuinei wà, jekäi Säkeklä ángel ekla je̱k kjasha ijewa ia̱, jera Säkeklä oloi te ijewa ñiwa̱ tulaka̱. Jir David jukläyäkäí ska Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ko̱na, je rä Säbäkäkksa̱ sä Säkekewaí. Jekäi oveja pasu̱ak wa julunami yaba duluna ko̱na kate̱ vaca che̱wa̱klä na su̱ak. Ijewa ne te Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ko̱na ktei baa bata sha säkätä rä. Ocho día deka̱ ra ike̱i deka̱ je yaba matsu̱ kjuä tiäklä. Jera ikinawa̱ Jesús ni, jekäi José irä María irä wa̱ iminetse̱ kjayinak Säkekewa ia̱. Jera templo ska ekla kaldu kie Simeón ni, je rä se̱nak wämo Säkeklä dälätsäk. Je ia̱ Wikblu Sikina wa̱ ikjayile rä ite Säbäkäkksa̱ su̱emi ka iduäwa̱ba yika. Säkekewa, ba kablele wao̱na, jira yis ba kja̱neiwa̱k ia̱ ka̱ mo̱ iduäkläwa̱ ssële a̱naa. Jirje yis te Sa̱tsa̱tkäkksa̱ su̱a ki̱ka. Jí yaba rä ale kolole Säkeklä wa̱. Bas bol ia̱ jì bäi o̱nopa. Ijewa te ipakale jì wa̱k wawá̱ jiräni Moisés ka̱wei yöle te ishe käi ra, ijewa bitejuluténi Jerusalén ska dejuluni Nazaret ska. Jesús deka̱ doce año ra José irä María irä wa̱ iminetse̱ Jerusalén Sä Ktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱k. Ata ibitejuluni ra, jera ite ibiketsa iyaba shkä ijewa ra ni, ka iwäna ijuene Jesús a̱ta̱na ijewa itä wà ni. Ijewa minejuluni jukläyäkäka iyuläk. Tres día kjepa ra ijewa te iku̱ani Templo ska, je̱tkelewa̱ sapaktäk wa ra, sä wäkiri wa ra. ¿Je yaba rä yi je̱rikä ta ta̱i rä na? Je rä Jesús Nazaret wa. Je de rä sá ra. Je matse̱ni sá wa̱. Biköle ije ktä ssäk wa male̱te̱nacha̱wa̱. Yaba, ¿jiye jekäi ba te iwá̱ sá ukä ja̱mi rä na? Ba ká irä yis irä sá te ba yula je̱r ialecha̱wa̱ bäi sí̱wa̱. ¿Jiye bas te yis yula rä na? ¿Ka bas wa̱ iju̱ñer yis kiana yis ká wa̱ jì tso̱ o̱nak je wa̱k na? Ibitejuni ijewa ra Nazaret ska, jera ikibir damika̱ ika̱biketsä damika̱, jekäi Säkeklä irä ditsä irä je̱r ssënami bäi ije ra. Jí rä Jesús se̱le ka̱jiska te jì wá̱ je pake. Je ktei tse̱leksa̱ rä Lucas wa̱ iktei pakale ja̱mi. Películas Inspiracionales S. A. Jewa ne te jí kjashe mar sa̱ ia̱ rä. Jesus wa̱ jì o̱le me̱i Tiberio deka̱ quince año sa̱tsa̱ku̱i ye ra, jera Poncio Pilato rä Judea ke̱i tsa̱ku̱i, ata Herodes rä Galilea ke̱i tsa̱ku̱i, jera Anás irä Caifás irä jewa rä chui tsa̱ku̱i wa. Jera Säkeklä kta Juan ra ka̱ssi̱lewa̱ pjoo ska, jera ishka Jordán ke̱i kalabe sha̱na, te sa pakta sa kiana wäoka̱nak sa̱ je̱k manewa̱kläksa̱ sa̱ nui janakläwa̱ bitaba. ¡Bas ñamanewo̱ksa̱, bas ñawäukewo̱, jera Säkeklä te bas nui jemiwa̱! Jishtä jì bata shäk Isaías wa̱ iyöle äyë ki̱ je te ishe käi. “Ekla a̱rke̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska, ‘Ña̱la̱ bäiwo̱ Säkekewa yika, je ña̱le̱i paruöksa̱ ñakjee, ka̱ dochoi biköle wätermika̱ ñakjee, ka̱ bata, ka̱ ukä biköle ja̱rmiwa̱ ñakjee, ña̱la̱ wäbutäle padurmiksa̱ ñakjee, ña̱la̱ wäkuchi ebä birmiksa̱ ñakjee. Jera biköle te sa̱ tsa̱tkeke̱ksa̱ Säkeklä te je su̱emi.” ¿Jera jì we̱ sá te na? Ishö sá ia̱, ¿jì we̱ sá te na? ¡Bas tkäbe si̱ yäbeila! ¿Ba ia̱ ra jì we̱ sá te na? Ishö sá ia̱ me̱ sá dä na, Yi wa̱ paiklä tso̱ botkä ra je ku̱ ietkä mo̱mi yi wa̱ ka ikuna shtä wa ia̱ Yi wa̱ ñanak tso̱ ra je ku̱ ikaku̱ mo̱. Sa paktäk, sá rä inaklä bäkäk wa. ¿Jì we̱ sá te na? Ke inaklä baka iyile ska je tsa̱ta. ¿Ñe sá guardia wa? ¿Jì we̱ sá te na? Ke bas ku̱ yi yika jì baka täkili wà. Ñaebä ke yi kjatia ka̱yue wà. Bas to̱rke̱ ebä ku̱ bas ssëwo̱ bäi. Sá ia̱ ishö, ¿Ba rä Säbäkäkksa̱? Yie bas wäukewe̱ke̱ rä diklä wà. Ata ekla daju̱ ji̱a je rä oloi ta yis tsa̱ta. Ije rä oloi ta, jekäi ka yis dä bäi kuna isandalia wäyäkksa̱ iia̱. Ije te bas wäukewe̱mi Wikblu Sikina wà, yökö wà. Iwa̱ itrigo wäkpäklä shkä iwa̱ ike̱i sikäkläksa̱, je te iboroi tulemiksa̱ kju̱awa ska, ata ite iwä blemi ijui ska. Jera Wikblu Sikina dewa̱ju̱ yaka ta namala ye Jesús ki̱ka. Ñerä kte ssënaté ka̱jöir te ishe: “Ba rä yis yaba yis wa̱ shka̱ ta, ba ra yis ssëna baa.” Mika̱ Jesús te ikja̱neiwa̱mi ra ije rä treinta años. Ibiteju̱ni Jordán ska pshilewa̱ Wiklu Sikina wa̱, jekäi Wikblu Sikina te iwäsikewa̱mi ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska se̱na cuarenta días. Je bala na ka iyakane, bata ska ra iktawa̱ bäli te, jeska Satanás te ije̱r ki̱wa̱ su̱a. Jera be tsa̱ku̱i te isha iia̱: Ba rä Säkeklä yaba ra, jera jí jak wä ia̱ ishö iianakläwa̱ pan ye. Kte yöle katke rä: “Ka pan ebä ja̱mi sa̱ se̱r dä kuna, ta je rä Säkeklä ktä ne wà.” Kjepa be tsa̱ku̱i wa̱ iminetse̱ je te ka̱ biköle ke̱i kjasha iia̱ plaa, jera ite isha iia̱: Yie ba ia̱ ka̱ me̱mi ba däkläwa̱ je ke̱i biköle tsa̱ku̱i ye, je rä deleksa̱ yis ia̱ ki̱ka, jekäi yie je me̱ke̱ yi ia̱ yis kiana ima̱k käi, ikuna ma je̱tkawa̱ yis oloitsäk, jera je biköle rä ba ia̱. Kte yöle katke rä: “Säkekewa ba kekläi, je ebä kja̱neiwo̱ ba ku̱." Kjepa, be tsa̱ku̱i te itsa̱mi Jerusalén je mineka̱tse̱ iwa̱ Templo bata si̱ ki̱ka, te isha iia̱: Ba rä Säkeklä yaba ra ma je̱tköju̱mi ja̱nak i̱ski̱, kte yöle katke rä: “Säkeklä te iángel wa patkemi bä wetsäk, bä tsa̱tkäk. Jewa te bä kukemi jula ki̱ ka bä klä tkenaklä jak ja̱mi." Kte yöle katke rä: “Ke Säkekewa ba Kekläí mabla su̱a.” Jera idemi Nazaret mai ikibile ska. Shkina Shkina Jera sábado ke̱i wà ikjawa̱ju̱ ñapaktäklä jui na, jishtä iwädular käi. Jera äyë yöle jì bata shäk Isaías wa̱ tenami iia̱ wayinak. Säkekewa Wikblu katke yis ja̱mi. Je te aceite tkaju̱mi yis ki̱ 's wa̱ kte baa shäklä ka jita wa ia̱. Je te 's patka ishäk wätele wa ia̱ jewa rä yenaksa̱, ka wä wajuenak wa ia̱ jewa rä wä wajuenak, ñaebä sä weikalecha̱wa̱ wa bäkäkksa̱, ñaebä iktei shäk Säkekewa je̱r ssënaklä bäi sa ra añoí dewa̱. Ije ktäke̱ rä baa. Jir io̱rte̱ jishtä je yöle wa̱ iyile, ssá bas te käi. ¿Je kte yöle wao̱na? Ñera Säbäkäkksa̱ ebä ne ia̱ je wao̱rmi rä. ¿Jì wà je juer na? Tsa̱na ra bas te yis ia̱ ishemi: Säbäiwa̱k, ba wakei je̱k bäiwo̱. Bas te ishemi yis ia̱: Sá te issa jì wá̱ ba te Capernaum ska je su̱ta jì wo̱ jí ba wakei ke̱i ska. Yie ishe bas ia̱, jì bata shäk wa mane a̱ni rä ka dälätsalewa̱ kuna ike̱i ska. Jí ite isha wà Jesús je̱k kjashawa̱ irä Säbäkäkksa̱, patkeleté Säkeklä wa̱ ije ia̱ wa tsa̱tkäkksa̱, ata Judío wa wa̱ ka ikolone Säbäkäkksa̱ ye. Ijewa kiana iju̱ami ka̱ ktäka, jeiräta Jesús kjaju̱mi ijewa sha̱na, jekäi imineju̱mi. Je demiju̱ Galilea jukläyäkäí Capernaum ska. Roma wa wa̱ ijewa ke̱i kalabe rä kololewa̱ patkenak. Je ki̱ka ijewa te Säbäkäkksa̱ ki̱ssëte ijewa wetsäkksa̱ je iweikäk wa yika. Ba ssënopa baa. Ba ñaebä Sapaktäk. ¿Simón, 's mika̱ bä kono ja̱rka na? Bäi iräje̱. Ka ije mi kuna, na? Säkekewa, ba ka̱pakö sá ia̱. Säkekewa ba ktö sá ra. ¡Säkekewa, sá paktö! Etaba kicha jäiyi wa mineka̱julu ka̱kiäk Temploka. Ekla rä fariseo, iel dä inaklä bäkäk. Jera je fariseo je̱k duaka̱ klä ki̱ ka̱kiäk: Wekte Säkeklä rikä, ka yis dä ditsä saka käi kuna ki̱ka, jakbläk wa käi, ka wämo kuna wa käi, manenak wa käi kuna. Ñaebä ka yis dä jí inaklä bäkäk käi kuna. Yis bätsä rä semana wà botäbä kicha, jì däke̱ksa̱ yis ia̱ je diez sha̱ etka me̱ke̱ yie. Ata je inaklä bäkäk kaldu siwa̱telewa̱ ka je̱r ssëne wäkäkka̱bä jibä ata ije̱r bata pakpa ebä te isha: Säkeklä, yis jì wakbläk yakei nui tso̱ ju̱omipa. Yie ishe bas ia̱, ije biteju̱ni ijuka wabiketsaleksa̱ wämo ye, je iel säkei ye. Iwa rä yi je̱k oloi kaka̱ ra, je rä ja̱nakwa̱ni, ta yi je̱k jawa̱ je rä oloi kanakka̱ni. Bas ku̱ ko̱no patkömi tipä ja̱r ta̱i si̱ka jeska bas ka ja̱wo̱mi nima kolonaklä. Sapaktäk, sá nima kuka kja tuina jaree, ata ka sá wa̱ ikolonepa. Ata ba te isha ki̱ka ra, yis ma kla ja̱wa̱kmi jeka. Santiago Juan ¡Santiago, Juan! 'S tsa̱tkö kla sikäk. ¡Isikö täkii! Ñera sá te isike kate. Bäi irä bäi irä, je ma ia̱ isha ba te yis ebä biketse. Säkekewa, ma je̱k tso̱ 's yika, yis dä jì yakei wakbläk ki̱ka. Ke ba suanak, jiska ra ba te rä ditsä ne kuke mar. Bas ku̱ yis ktä ssö. Bas kute yis wäki̱, bas te yis ktä ssa ra jera bas se̱rmi ji̱a, ñakäi yis kablämi bas ia̱ jekjeye jishtä yis chatkelewa̱ je̱r bäi shäk David ia̱ käi. Bas ku̱ Jehová payulö, ka̱ tso̱ ji̱a iku̱akläwa̱ ra. Bas ku̱ ichakö ikaldu ji̱a alemana ra. Jì wakbläk yakei je ku̱ jì we̱ dami ite jöwa̱. Jì wa̱k shi̱ana je ku̱ jì biketse ite jöwa̱, jekäi ije̱k manewo̱ksa̱ Jehová ia̱, je ne je̱r ja̱mi idälärmi rä, ije̱k manewo̱ksa̱ säje wa Kekläi ia̱, je ne te sä jemiwa̱ bitaba rä. A̱mi idaju̱je̱. ¡Säkekewa rikä! ¡Dunasi̱ 's yaba eklabä wetsöksa̱pa! ¡Ma je̱r ja̱mi 's dälänopa! ¡Ije rä doce años ebä ji̱a, je ne duärawa̱ rä. ¡Bä mipa yis da! Jairo, 's bite rä wata ki̱. ¡Jesús! Ba yaba duawa̱. Ke sapaktäk weika ji̱a. Ke bä male̱te̱nak. Jì biketsö etkabä ra, ba yaba bäirmini. Ke bas ji̱ak. Ka irä dulewa̱ kuna, ta ikapawa̱ irä. Yaba, ma je̱köka̱. Jile mo̱ iia̱ ñanak. Yie ishe bas ia̱: jì o̱na jiska ke je pakani. Je itäki̱ Jesús te ekla inaklä bäkäk kie Leví Mateo je su̱a je̱tkelewa̱ inaklä bäkäk. Sä shkä 's da. Jekäi Jesús mineju̱ ka̱kiäk ka̱ bata na, jeska ika̱kia tuina jaree Säkeklä ia̱. Ka̱ñinawa̱ ra ite ijewa kuka doce jewa kia ite iktei bata shäk wa. Simón je kiani ite Pedro je el Andrés Jacobo Juan Felipe Bartolome Mateo Tomas Santiago Alfeo yaba Simón bakle kju̱atkäk Gobierno ra Judas Jacobo el Judas Iscariote wa ale te Jesús ju̱emiksa̱ ji̱a. Bäije bas ka jì ta wa rä, bas ne ia̱ Säkeklä gobierno rä. Bäije bas kteke̱ bäli te wa rä, bas dä ssënakcha̱wa̱ ji̱a ki̱ka. Bäije bas ji̱ake̱ wa rä, bas dä ja̱ñak ji̱a ki̱ka. Bäije bas dä bas dokoitsar, bas tulurksa̱, bas yir yakei, bas ki̱yör ditsä yäbei kju̱ei ki̱ka ra rä. Je ke̱i wà bas ssëno a̱naa, bas ia̱ jì säkei ta tso̱ däkksa̱ ta̱i ka̱jöir ska ki̱ka. Je ne su̱ta ijewa kalí wa te jì bata shäk wa ukä ja̱mi jì wá̱ rä. Diecisiete, dieciocho, diecinueve, veinte. Jebä tso̱ 's wa̱ rä. ¡Maikäi jebä tso̱ ma wa̱ na! ¡Säli bas blu wa rä! Bas dä je̱r pablele e̱ná jile wà. Ka ije ssëne je̱k bluwa̱k irä. ¡Säli bas ja̱ñake̱ jira wa rä, bas je̱r iarmi bas ji̱ami ki̱ka! ¡Säli bas kjeishe biköle te kte baa wà wa rä! Je su̱ta ijewa kalí wa te sä wäyuäk jile bata shäk wa käi kjeisha rä. Bas yis ktä ssäk wa ia̱ yie ishe: bas bolki wa shka̱liblö. Bas dokoitsäk wa ia̱ jì wo̱ bäi. Jì bäi shö o̱nak bas shäk yakei wa ia̱ bas ka̱kiö bas weikäk wa ki̱ka. Yi te bä kpa ma ja̱kätä ki̱ka ra, jera iekta mo̱ iia̱ buka̱nak. Yi te ma je̱k ki̱ shönak tsa̱mi ra, ñaebä ka̱ mo̱ iia̱ ba paiklä tsa̱klämi iwa̱. Yi te jì kia ma ia̱ ra, jera je ia̱ imo̱. Yilé te bä jile baka tsa̱mi ra, jera ke je kiaksa̱ni iia̱. Bas ki̱ sa saka sherke̱ jì wa̱k bas ia̱ käi, je su̱ta bas ku̱ jì wo̱ sa saka ia̱. Bas te bas shka̱li̱bläk wa ebä shka̱li̱ble ra, ¿jera je wa̱ jì tso̱ bäi na? Je ne su̱ta jì yakei wakbläk wa te iwe̱ rä. Bas te jì we̱ke̱ bäi jì wa̱k bäi bas ia̱ wa ebä ia̱ ra, ¿jera je wa̱ jì tso̱ bäi na? Je ne su̱ta jì yakei wakbläk wa te iwe̱ rä. ¿Maikäi ite je keke̱ rä na? ¿Maikäi iktäke̱ je ra rä na? ¡Je rä äina! Ta bas ku̱ bas bolki wa shka̱li̱blö, jì wo̱ bäi ijewa ia̱. Jì peitö ijewa ia̱ ka säkei me̱tani. Jera bas ia̱ je säkei dämiksa̱ ta̱i. Jekäi ra bas dämiwa̱ ale Jì Biköle Tsa̱ta yabala ye. Je wakei rä je̱r bäi shäk ka ikjeishäk kuna wa ia̱. Bas je̱r bäi shö sa saka ia̱, jishtä bas ká rä je̱r bäi shäk käi. Jesús, sá tsa̱tköksa̱. Ke sa saka wabiketsaksa̱. Ke sa̱ ki̱ nu̱i ja̱wa̱kka̱, je ne ra ka bas ki̱ nu̱i ja̱nakka̱ rä. Sa saka jöwa̱ bitaba, je ne ra bas jarmiwa̱ bitaba rä. Säkekewa, sá wäsikewo̱. Sa saka ia̱ jì mo̱, je ne ra bas ia̱ jì me̱rmi rä. Jì wà bas te jì mabla sa saka ia̱, je ebä wà bas ia̱ jì mablermi rä. ¿Baishe ka wä wajuenak ia̱ iel ka wä wajuenak wajier na? ¿Ka je bolwë jolormi ishäkä wäja̱r naka na? ¿Jiye ba te ka̱ pjoi su̱e bä el wäbala na, ata kal kuklei kate̱ ba wakei wäbala na ka su̱e ba te rä na? Sapaktäk, ¡sá wäsikewo̱! Säkekewa, sá ki̱ ba shena. Bäije ba a̱mi bä su̱ak bä kibiwa̱k rä. Bäisi̱ ra bäije Säkeklä ktä ssäk wa rä je wawa̱k wa rä. Yis te je ekla su̱aklewa̱. ¿Ba ia̱ ra ije rä Säbäkäkksa̱ na? Je fariseo te Jesús kiami yäkäk. Jekäi Jesús dewa̱ju̱ iju na ra, ije̱tkawa̱ yäkäk. Bas cho̱ yabala, bas cho̱. Bas te issa, bas cho̱. Je yabala rä sä weikäk inak ebä. ¿Jì wa̱k ije shkä rä na? Ka 's wa̱ ijuñer. ¿Je rä ije jì shä na? Ikuna ije rä jì bata shäk si̱ ra, ije̱r ko̱rmi mane shtä je alaklä iklä passäk rä. Je alaklä rä ka̱se̱newa̱k yakei. Simón, yis wa̱ iju̱ñer yi je alaklä rä. Yis ma jile shäk ba ia̱. Ekla inaklä peitäk te bol wa ñawe̱ke̱. Ekla ñarke̱ rä quinientos denarios, iel dä cincuenta denarios. Ata ka ije ia̱ ito̱r, je ki̱ ite inu̱i wäshewa̱wa. Jera ¿mane te ishka̱li̱blemi ki̱ta rä? Yie ibiketse ra ale nu̱i ta̱i jalewa̱ te. Ñera jekäi irä. ¿Ba te jí alaklä su̱a na? Yis dewa̱ju̱ ba ju na ra, ka ba wa̱ diklä me̱ne yis klä paskuäklä. Ata ije te yis klä nuwa̱ iwäriä wà, je pasikani ite itsa̱ku̱ kä wà. Ka ba wa̱ yis wäjalassëne, ta yis dewa̱ju̱ ra ije te yis klä wäjalassaté rä. Ka ba wa̱ aceite tkene yis tsa̱ku̱ ki̱, ata ije te perfume tka yis klä ki̱ka, Je ki̱ yie ishe ba ia̱, jí wakblele iwa̱ ta̱i je rä jalewa̱ bitaba iwa̱ yis shka̱l ki̱ka. Ata yi janawa̱ inu̱i elkjebä ki̱ka ra, je wa̱ sa̱ shka̱l dä elkjebä. Ba nu̱i rä jalewa̱ bitaba. “¿Maikäi je te je shena?” “¿Maikäi ije ia̱ sa̱ nui jarwa̱ na?” “¡Ije kta rä yakei Säkeklä ukä ja̱mi!” Ba te jì biketsa etkabä wà ma tsa̱tkenakksa̱. Ma cho̱ni a̱naa. Jeska ra Jesús shka jukläyäkä etkä etkä ska Säkeklä gobierno ktei wapaktäk, ale doce wa ra. Manele alaklä wa bäileni iwa̱ be yika jewa damiña ira. Jewa rä: María kinak Magdala wa irä, Juana, Cuza ale Herodes ia̱ ijì tso̱ su̱ak je se̱naklä irä, Susana irä. Ata Herodes ale kolole Roma wa wa̱ Galilea tsa̱ku̱i ye, je te Juan sä wäukewa̱k wätiawa̱, ite iu̱ña ise̱nawa̱ ielbä se̱naklä ra kju̱ei. ¿Jekjepa? Sá demijulu Naín kjäshtäklä ska ra, sa̱ nu̱l damitse̱ itäbinakwa̱. Je dulewa̱ rä chichö yaba eklabä. Je ia̱mi su̱a Säkekewa te ra ije̱r ja̱mi idälänawa̱. Jera ite sa̱ nu̱l tsa̱klä kali kukawa̱, te isha: Dulaklei, ma je̱köka̱. Jera je dulewa̱ je̱tkaka̱ni, jekäi Jesús te ipatkamini ia̱mi ia̱. Ichakö: Jesús, ¿Ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na? ata ¿sa kiana ji̱a isaka ki̱ssäk ji̱a na? Sapaktäk, Sapaktäk rikä. Juan sä wäukewa̱k te sá patkaté ba ia̱ ichakäk ¿ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na? ata ¿isaka ki̱ssëke̱ ji̱a na? Ipaköni Juan ia̱, jì su̱a, jì ssa bas te käi; ka wä wajuenak bäirke̱ni klä ialewa̱ wa shkäke̱ni, ¡Bäije yi ka dokonewa̱ jishtä yis dä käi wa̱ rä! Yis köka̱pa isu̱ak. Bäi irä, ¿ba te ije su̱a na? Yis te Jesús su̱a. Däli tkäk ekla mineju̱ idäli wä tuläk. Jera iwä sha̱ jolona ñala ki̱, jewa wätunacha̱wa̱, jera du dejulu te ikatacha̱wa̱. Sha̱ jolona jak yäkä na. je tsikinaka̱ ra, issi̱nacha̱wa̱ni, ka ka̱ rä chi̱i̱ kuna ki̱ka. Sha̱ jolona dika yäkä na, Jewa kibina tulaka̱ dika yäkä ra, ata iki̱tenacha̱wa̱. Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka, je kibina ra, iwäna baa cien cien käi. Sapaktäk, ¿Jiye ba ktäke̱ ijewa ra jile she ja̱mi ebä wà rä na? Bas ia̱ ka̱ me̱na Säkeklä gobierno ktei blelewa̱ ju̱ñakläwa̱. Ta ijewa ra yis ktäke̱ rä jile she ja̱mi ebä wà, je rä ite isu̱a ra ka iwäna ijuenaklä, ite issa ra ka ijewa je̱r na idäklä. Je jì pakaje̱ jile she ja̱mi wà rä jikäi: Säkeklä ktä ne rä je däli wä rä. Je ijolona ñala ki̱, jewa ne rä kte ssäk wa rä ata je ukä ska ra be tsa̱ku̱i däke̱ju̱ te kte tse̱ju̱eke̱mi ije̱r ska, ka iwa̱ ikukäklä itsa̱tkenakläksa̱ ye. Je ijolona jak yäkä na, jewa ne rä manele te kte ssa ra, jewa te ikuke je̱r baa wà rä, ta ka irä ñak kicha ta, je ki̱ ite ikukemi elkje bala ta ta mika̱ imabler su̱rke̱ ra ite ijerawa̱. Je ijolona dika yäkä na jewa ne rä manele te kte ssëke̱ rä, ta jì tso̱ sa̱ je̱r iawa̱k käi, blune käi, jì wà sä wäbätsä käi, je te je kte ki̱tieke̱wa̱ je ki̱ka ka iwär kuna. Ata je ijolona i̱shäkä bäi ki̱ka jewa ne rä manele kte ssäk je̱r bäi wà, je̱rike bulee wà wa rä, jewa te je kte wawe̱ke̱, ichatkäke̱wa̱ därërë wà iwärke̱ bäi. Ka yi rä tsi̱ni wäkawa̱kka̱ ki̱kolonakwa̱ kuna, dunakcha̱ ja̱ka̱ niki̱ka kuna. Ata je dueka̱ ite rä iduäklä ki̱ yi däke̱wa̱ wa wa̱ oloi su̱nak. Jì a̱ni ka kuna blelewa̱ ka kjayinakwa̱ kuna käi. Jì a̱ni ka kuna jaki ka ju̱ñenakwa̱, ka tse̱nakksa̱ kuna atjä käi. Bas ku̱ issö tsa̱na. Yi wa̱ jì tso̱ je ia̱ iki̱me̱rmi. Ata yi wa̱ ka jì kuna, te ibiketse iwa̱ jì tso̱ ni, ta je bakanamiksa̱ iyika. Sapaktäk, ba a̱mi irä, ba el wa irä de tapar jí sä ektaka. Jewa bite ba su̱ak, Säkeklä ktä ssäk wa je wawa̱k wa jewa ne rä yis a̱mi yis el wa rä. Etaba kicha Jesús je̱k jiaka̱ ko̱no na iwa̱ dulanak wa ra, te isha ijewa ia̱: Sä shkä tipä a̱mikata. Jekäi idami ji̱a tipä ki̱ ra Jesús kapawa̱. ¡Sapaktäk! ¡Sapaktäk! ¡Ma shkina! ¡Sä tuar dawa̱ irä! ¡Säkekewa, sä tuar dawa̱ irä! ¡Sá tsa̱tköksa̱! Ka sa tuanakcha̱wa̱ si̱. ¿Bas te jì biketse me da na? Ijewa junami kjaksa̱julu tipä a̱mikata Gadara ke̱i ki̱. Jesús, Jì biköle tsa̱ta yaba. ¿Jiye ba bite yis wäki̱ka rä na? Dunasi̱, ke yis paka jì shka̱l ssäk. ¿Jiräni ba kie rä? Chu̱li̱i̱. Säkekewa, ke sá patkami ka̱ ja̱r ka̱mii ska. Sá jöwa̱ kjäkwa̱ je köchi chu̱li̱i̱ wa ja̱rka. ¡Äää! ¡Köchi köchi! ¡Ikjätkö! ¡Ikjätkö! Jera be ñatsa̱ksa̱ je jäiyi ska ñapatkacha̱wa̱ni köchi ja̱rka. ¡Köchi köchi! ¡Ba je̱k tso̱ jiska! ¡Säli ba rä! ¡Sá jöwa̱ bitaba! ¡Ba je̱k tso̱ jí ke̱i ska! ¡Ba je̱k tso̱! ¡Ba je̱k tso̱! Yis maju̱ ba ra mai bä mike̱ käi. 'S maju̱ña 's minaklä ba ra. Ba cho̱ni bä juka ipakäk jì wá̱ Säkeklä te ba ia̱ käi. Ñerä Jesús irä iwa̱ dulanak wa irä minemi Betsaidaka. Jera chu̱li̱i̱ wa te issa mai ijewa tso̱ rä ra, iminejulumi iitäki̱. Ka̱wä mawa̱ju̱ kja ra, Pedro te isha: Sapaktäk, ijewa patkömini iminaklä yäkäk jukläyäkä tsi̱dala tso̱ sa pája̱mi ska, ka jiska jì a̱ni kuna ñanak ki̱ka. Bas wakwa ne ku̱ ijewa chëwo̱ rä. Sá wa̱ rä pan cinco irä nima botäbä ebä shkä rä. ¡Wekte, Säkekewa sä Kekläí, jì biköle yuäkksa̱ wakei! ¡Wekte, ba ne te sa̱ ia̱ ñanak me̱ rä! ¡Jì ka su̱le shtä ne o̱na rä! ¡Je rä jì jekäi! ¿Jiräni ditsä te ishe yi yis dä na? Moska te ishe ba rä Juan sä wäukewa̱k. Isaka te ishe ba rä Elías. Ta isaka te ishe ba rä jì bata shäk bakle wa ne sha̱ ekla je ne shki̱naka̱ni rä. ¿Ta ñe bas te jiräni ishe? ¿Bas te ibiketse yi yis dä na? ¡Ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä! Ke je sha yi a̱ni ia̱. Ditsä yäbei weikarmi ta̱i, kjepa iju̱rmiksa̱. Ijewa te iktemiwa̱, ata tres día ra ishkirmika̱ni. ¿Bas mane te yis wapeblemi na? Yis shkakle ba ra, ata yis kiana je̱k ktei shäkta̱na yis saka wa ia̱. Yi jula tkawa̱ buey wà ka̱biäk, jeska iwächa̱mini iitä wà ra, je ka kiar Säkeklä gobierno ia̱ ye. Yile ssëna däkwa̱ yis wa̱ dulanak wa ye ra, ke je je̱k biketsa, je cruz kpöka̱ buliri buliri minak yis da. Iwa rä yi je̱k tsa̱tkakleksa̱ ra je wà iweikarmiwa̱. Ta yi je̱k weikawa̱ yis kju̱ei ra, je wà itsa̱tkermiksa̱. Ka̱jiska jì biköle deksa̱ sa̱ ia̱, ata sa wakei weikanawa̱ ra, ¿jiye je kiar sa̱ ki̱? Yi äinawa̱ yis ki̱ka, yis te jì sheke̱ yika ra, jera ñaebä je wakei ki̱ka ditsä yäbei äirmiwa̱ mika̱ je daju̱ iwakei oloi wà Sa Ká oloi wà ra. Yie ishe bas ia̱, bas tso̱ jiska sha̱ wa̱ ka duëwa̱ shka̱l ssënak, ta jewa te Säkeklä gobierno su̱a kjepa. Jesús te Pedro irä Jacobo irä Juan irä kiamiña, jekäi imineju̱ ka̱bata ki̱ ka̱kiäk. Ika̱kiäte̱ ra, iwäktä juenani kju̱awa, ipaiklä ianawa̱ suruu wäñileka̱ oloo. Je wäsaka ra jäiyi wa bol juena ktä tso̱ ije ra; jewa rä Moisés irä Elías irä, jewa juena wäñileka̱ oloo si̱. Jì biketsaleksa̱ Säkeklä wa̱ je ne we̱ mar ba te rä. Bä rä duäkwa̱ Jerusalén ska. Jewa majulu kja ra, Pedro te isha Jesús ia̱: Sapaktäk, bäije sá tso̱ jiska rä. Sá ma ju yuäk mañatkä; etka ba ia̱, etka Moisés ia̱, etka Elías ia̱. Ije te je she kate̱ ji̱abä ra, mo̱ te ijewa ki̱kukawa̱, jera ijewa suanacha̱wa̱. Ñerä mo̱ ja̱rka kte ssëna: “Jí rä yis yaba kolole yis wa̱, je ktä ssö.” ¡Sapaktäk! ¡Sapaktäk! Yis yaba tsa̱tköpa. Ije ebä ne rä yis yaba rä. Be te ije weikeke̱ e̱e̱na. Yie ba wa̱ dulanak wa paka je kjäiäksa̱ ije ki̱, ata ka ijewa ia̱ je o̱r. Bas ka jì biketsäk kuna, shirilecha̱wa̱. ¿Bikö däka̱ yis kiana se̱nak bas sha̱na, bas katabläk rä na? Ba yaba tso̱té. ¡Iwäktä bäinani ñaebä! ¡Ñera je rä baa! Säkekewa, sá yuö ka̱kiäk, jishtä Juan te iwa̱ dulanakwa̱ yua käi. Bas ka̱kiäke̱ ra ishö: Sa Ká se̱nak ka̱jöir ba kie oloitsanopa. Ba gobierno kjöwa̱pa. Ka̱jöir ska jì o̱rke̱ ba ki̱ ishena käi, je su̱ta jì o̱nopa ka̱jiska. Ñanak mo̱ sá ia̱ buliri buliri. Sá nui jöwa̱pa bitaba, je rä sá te nui ta sá ra wa jeke̱wa̱ bitaba ki̱ka. Ke sá ja̱wa̱ je̱r ki̱nak jì yakei wa̱. Sá wëtsöksa̱ ale yakei yika. Jì kiö jera je me̱rmi bas ia̱. Jì yulö jera je ko̱rmi bas ia̱. Ju kjä bulawo̱ jera je kjäyermi bas ia̱. Iwa rä jì kiäk wa ia̱ jì me̱rmi. jì yuläk wa ia̱ jì ko̱rmi, ju kjä bulawa̱k ia̱ ikjäyermi. Yaba te nima kia ra, ¿bas iká wa mane te tkäbe me̱mi iia̱ nima säkei ye na? ¿Ite oshkoro si̱a kia ra bächi me̱mi iia̱ isäkei ye na? Bas se̱nak yakei wa wa̱ iju̱ñer jì bäi ne me̱ yabala ia̱ rä ra, je tsa̱ta bas ká se̱nak ka̱jöir te Wikblu Sikina me̱mi je kiäk iwakei ia̱ wa ia̱ rä. Yie ishe bas ia̱: ke bas je̱r ia̱nak bas je̱k se̱newa̱klä ki̱, jibä ñe sa te, bas yaka ki̱, jibä jie sa te. Se̱ne kseka rä ka ñanak kjelabä kuna, sa yaka rä ka pajienak kjelabä kuna. Zanate te jì we̱ je biketsö. Ka je rä jì tkäk, iwä kukäk kuna, ka je wa̱ iwä bläklä jui kuna, ta Säkeklä te jewa chëwe̱ rä. Bas säkei rä bakleka̱ ta̱i si̱ du tsa̱ta. ¿Bas mane se̱rmi ji̱a ije̱r ianawa̱ una horabä jibä oloi ja̱mi na? Ka je kjelabä jì elkje o̱r bas ia̱ ra, ¿jiye bas je̱r ia̱we̱ke̱ jile saka te na? Jishtä tsitsi wä jè̱r dä biketsö. Ka irä jì wa̱k kuna, sua yuäk kuna, ta Salomón je̱k pajiäk bawa̱ si̱ ka je̱k pajiene jewa mane a̱ni käi. Säkeklä te ka̱kä jè̱r ka̱ ki̱ jir ebä, ta bulishtä ra irä tulunakmi yökö ye, pajie ra, je tsa̱ta si̱ ite bas ka jì biketsäk etkabä si kuna wa pajiemi rä. Sá tsa̱tkö jì biketsäk ki̱ta. Bas kuna jì biketsäk mostaza wä doloi kjelabä ra, bas ia̱ iyirmi jí kal ia̱: “Bä yenoju̱mi tkenak däyë ki̱” jera bas ktä ssëmi je kal te. Del jì yakei o̱rmi sä wäbuta̱nakläwa̱, ¡ta säli yi te sä wäbutrewe̱wa̱ wakei rä. Je wakei kuli kicha ja̱mi jak waunak mo̱naka̱pa, junomipa däyë na, je ne rä bäisi̱ ije ia̱ rä, jí tsidala wa manele shiriwe̱ke̱ ite ra. ¿Jibä su̱ta Säkeklä gobierno juer dä na? Je rä jishtä mostaza wädoloi tke me̱ ekla te ijuitä ki̱ka käi je kibina deka̱ kal kje ta̱i, jekäi du junak ka̱sha̱ka ju yua ijula na. Ka 's je̱r ko̱ne jì sheke̱ bä te ia̱. ¿Jiye bä jì ñake̱ jì yäke̱ inaklä bäkäk wa, jì yakei wakbläk wa ra rä? Ka duë ta wa ki̱ ka sä bäiwa̱k sher, ta duë ta wa ne ki̱ isherke̱ rä. Ka yis dene rä sä wämo wa kiäk kuna, yis de rä yakei wa ne kiäk. Ba gobierno ktei pakö ji̱a sá ia̱. ¿Itso̱ ji̱a ma wa̱ pakanak na? Oveja elkje wa, ke bas suanak. Bas Ká je̱r ssëna bas ia̱ igobierno ma̱kksa̱ ju̱ñenak ki̱. Bas jì tso̱ watju̱o, säkei kaku mo̱ ka jì ta wa ia̱. Inaklä bläklä jui ka kënak shtä yuö je̱k ia̱, je ne rä jì säkei ta ka e̱nak ka̱jöir ska rä, mai jakbläk ka däkwa̱ jì wak wa̱ ka iweikanak ska. Mai bas jì säkei ta tso̱ ne ska bas je̱r käjäklämi rä ki̱. Sa̱nu̱le nu̱lewa, bä wetsanaksa̱ bä duë yika. Isu̱o, ije bäinani. ¡Je rä jì täkili ta ne o̱na! ¡Sä-sä-sä-ke-ke-wa kjeiyinopa! ˈS duaté dieciocho años. Säkeklä te ba ki̱me. Seis día sha̱naka ka̱ tso̱ shka̱bläklä. Je ne ki̱ka je sha̱na bas bitä bäinak, ata ka sábado wà kuna. ¡Jì shäk kjä batabä wà! ¿Ka bas dä sábado wà bas buey bas burro kjäyäksa̱ sikanakmi diklä yäk kuna na? Jekäi ra jí alaklä Abraham bata mo̱lewa̱ Satanás wa̱ weikanak duë wà dieciocho años kje, ¿ka je kiana wäyenaksa̱ sábado ke̱i wà na? Sapaktäk se̱nak wämo, ¿jì we̱ yie 's ia̱ se̱ne jekjeye däkläksa̱ na? ¿Jiye ba te yis kie wämo na? Eklabä ne rä wämo rä, je rä Säkeklä. Ñera ba wa̱ ka̱wei ju̱ñer: Ke ma manenak, ke sa ktawa̱, ke ba jakbla, ke jì shaka̱ ka̱yue wà ñakjatiäklä ska. Ba ká, ma a̱mi dälätsö. Je biköle rä wao̱leté yis wa̱ yis ji̱a tsine raté. Ñera etka ska bä sher ji̱a iwa̱k. Bä jì tso̱ biköle watju̱o, säkei mo̱ ka jita wa ia̱, jera ma ia̱ jì säkei ta me̱rmi ka̱jöir, kjepa bä shkä yis ja̱mi. Ñera sá rä däli watju̱ak wa, blu wa. ¡Blu wa ia̱ därërë si̱ dewa̱ Säkeklä gobierno ja̱mi rä. Tjabana si̱ camello kjäksa̱ju̱ tuluk wä ñala ja̱rka rä, ta därërë blu wa däwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. Jera, ¿yi tsa̱tkermiksa̱ rä? Jì ka o̱nak ditsä ia̱, je o̱r dawa̱ Säkeklä ia̱. ¿Bikökje Säkeklä gobiernoí kjämiwa̱ rä na? Ka Säkeklä gobiernoí kjäwa̱ rä juenakwa̱ kuna. Ka yi wa̱ iyinak: Isu̱o, jiska itso̱, a̱mi ska itso̱. Tsa̱na ra Säkeklä gobiernoí katke kja bas sha̱na. Maiska le bas ia̱ issërmi sa̱ me̱ ditsä yäbei ke̱i bakle su̱awa̱ un díabä jibä käi. ta ka bas wa̱ isu̱nak. Jishtä ka̱wä ju̱rke̱ olotjä te ka̱jöir ñiwe̱ a̱mi wà jí wà, je su̱ta ditsä yäbei juermini ije día wà rä. Ata säkätä ikiana jì shka̱l ssäk ta̱i, ju̱nakksa̱ jira sa̱ tso̱ wa wa̱. Yi te isu̱a bas te isu̱ete̱ käi, bäije jewa wäbala rä. Jì bata shäk wa, sa̱ tsa̱ku̱i wa bakle jewa ia̱ issëna ime̱ isu̱awa̱ bas te isu̱ete̱ käi, ta ka iwa̱ isu̱nepa; ime̱ issäwa̱ bas te issëte̱ käi, ta ka iwa̱ issënepa. ¿Jibä we̱ yie na? ¿Jini ka̱wei ska iyöle rä? ¿Jini ba te isu̱a rä na? Säkekewa ba kekläí shka̱li̱blö ma je̱rikäke̱ kalabe wà, ba wakei kalabe wà, bä täkili kalabe wà, bä ka̱biketsä kalabe wà. Ba saka shka̱li̱blö ba wakei je̱k shka̱l käi. Ba te isha rä bäi. Ba te iwá̱ jekäi ra bä se̱rmi ji̱a. ¿Mane rä yis saka rä? ¡Ka guardia wa kuna! ¡Ka César kuna! Ekla biteju̱ Jerusalén ska damiju̱ Jericó. Jera jakbläk wa te ikukawa̱. Jewa te ikpa ta̱i ja baklata̱na iduärawa̱ käi. Jera jì wà rä le je ñale̱i wà chui damiju̱, te isu̱a ra ite iktächa̱k kjaju̱mi. Leví wa damiju̱ jeska, te isu̱a ra je te iktächa̱k kjaju̱ ñaebä. Ata Samaria wa damiju̱ je ña̱la wà, te je su̱a ra je je̱r ja̱mi idälänawa̱. Je je̱k sikawa̱ te aceite irä vino irä tka ishka̱na wäki̱. Je pamu̱awa̱ ite, tkaka̱ ite iburro ki̱, minetse̱ iwa̱ käpäklä jui ska, te ikjänana ji̱a. Bulirishtä ite denario botkä cha̱mita̱na ju wakei ia̱ te isha iia̱: “Ikjänano 's ia̱. Ta ite bä jì e̱newa̱ ki̱ta ra, 's deni ra yie ba tju̱e.’’ Jera ba ia̱ ra, ¿je mañal wa mane te je weikale jakbläk wa wa̱ ia̱ iwá̱ jishtä sa saka käi rä na? Ale je̱r bäi shäk iia̱ je te. Ba cho̱ cha wa̱k je su̱ta. ¡Ooj! Yabala jöwa̱ ibitäkläni yis wäki̱, ke ijewa wätkewa̱k, ijewa käi ne rä Säkeklä gobierno ia̱ rä. Kte sí̱wa̱ yie ishe bas ia̱, yi wa̱ ka Säkeklä gobierno kinewa̱ jishtä yaba käi ra, maikäi a̱ni ka ikjäkwa̱ je ja̱mi. Yi te jí yaba kiawa̱ irä yis ja̱mi ki̱ ra, je te yis ne kiawa̱ rä. Yi te yis kiawa̱ ra, je te yis patkäkté ne kiawa̱ rä. Bas sha̱na yi rä ja̱lewa̱ je ne rä bakleka̱ rä. Issö, yis tsa̱tköpa. ¿Jì o̱rte̱ rä na? Jesús Nazaret wa, je ne damiju̱ rä. ¡Jesús! ¡Jesús! ¡David yäbei, ma je̱r ja̱mi 's dälänopa! ¿Jì shena ba ki̱ yis wa̱ o̱nak ba ia̱ rä? ˈS wä ne wajuelepa rä. Bä wä wajueno. Bä jì biketsa etkabä wà bä bäinani. ¡Yis wä wajuerke̱! ¡Yis wäna ka̱ juena! ¡Yis wä wajuerke̱! ¡Säkeklä kjeiyinopa! ¡Ibäinani si̱ rä! ¡Jì ka su̱le sa̱ wa̱ je ne o̱na rä! ¡Je rä baa si̱! Jesús damiju̱ Jerusalén, jera chu̱lii dami ira. Jera ditsä te ichakeke̱ tsa̱tkeneksa̱ irä Säkeklä gobierno irä je ktei wà. Jí ekla rä jì bata shäk sí̱wa̱. ¡Säkekewa, sá kimo̱pa! ¡Sá tsa̱tköpa Jesús! ¡Säkeklä kjeiyinopa! Säkekewa, sá ia̱ se̱ne wämo ña̱lei kjashöpa. Ditsä te ije kukete iSäkekewaí ye, ipaktäk ye. Jekäi Jericó ska ekla inaklä bäkäk kie rä Zaqueo. Ije ssëna Jesús su̱akwa̱ pjoo, je ki̱ imineka̱ju̱ kal jula na ditsä chu̱liwa̱ tsa̱ka. ¡Inaklä bäkäk su̱o! Zaqueo, ma je̱k ja̱wo̱té, jir yis maju̱ bä käpetsäk. ¿Yis juka? ¿Yi je te ba käpetse na? ¿Jera Zaqueo wa̱ Jesús dä su̱le na? Bas ku̱ issö, yis ma yis jì tso̱ mosha̱ ma̱kksa̱ ka jì ta wa ia̱. Yis wa̱ yilé jì jaki blele ra, yie je me̱mini iia̱ kitkä däka̱. ¡Ka ishäta jekäi, inaklä bäkäk te inaklä me̱ke̱ni sa̱ ia̱! Jir jí ju ska tso̱ wa tsa̱tkenaksa̱, ije rä ñaebä Abraham yäbei ki̱ka. Iwa rä ditsä yäbei de rä jì shelewa̱ ne yuläkksa̱, tsa̱tkäkksa̱. Bas ku̱ issö, sa damika̱ rä Jerusalénka, jeska io̱rmi jì bata shäk wa wa̱ ditsä yäbei ktei yöle biköle käi. Jeska iju̱rmiksa̱ ka̱ etkä wa ia̱. Ija̱ñetsarmi, iweirkarmi, kjali dormi iki̱, ibuka̱nami kjepa ikota̱namiwa̱. Ta tres día ra ishki̱rmika̱ni. Jesús wa̱ iju̱ñer imaju̱ rä duäkwa̱ ka̱jiska wa nui ki̱, jeiräta ichatkawa̱ däkmi Jerusalénka. Jera iwätsa̱k dami chu̱li̱i̱ ssëna a̱naa idamiju̱ te, jewa te ikuka Sa̱tsa̱ku̱i ye. Sapaktäk, ba wa̱ dulanak wa uño issi̱wa̱tiäklä. Yie ishe bas ia̱, ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱ ra, jera jak tso̱ kjoyir tulämika̱. ¡Bäije Sa̱tsa̱ku̱i daju̱té Säkekewa kie ja̱mi rä! Ata itkenawa̱ kja Jerusalén ska ra, ite iki̱su̱a ra ite iji̱etsa. Jerusalén, ba wa̱ iju̱ñelewa̱pa jí bä díabä jibä wà jì wà bä kjämi bäi. Ata jile dämiwa̱ ji̱a ba ki̱ ba ra kju̱atkäk wa te bä kjätkemiksa̱, je te bä weikemiwa̱ itjä. Jewa te ba yabala kteche̱miwa̱. Jewa wa̱ ka jak junakta̱na isaka bata ki̱, je rä Säkekewa dasta̱na ba yuläk ra je ka juene bä wäna ki̱ka. Jerusalén ska Templo ka̱kiäklä jui kate̱ je kolonawa̱ däli watju̱aklä jui ye. Kte yöle katke rä: yis ju rä ka̱kiäklä jui. ¡Ta bas te je iawa̱wa̱ jakbläk wa ñabläklä jui ye! ¡Äää! Ite yis cha kjäye tule mar. ¡Iwätkewo̱pa! ¡Iwätkewo̱pa! ¡Guardia wa kiöté, guardia wa kiöté! Ditsä te Jesús kukete itsa̱kui ye, je te sä wäkiri wa irä chui wa irä kju̱atkewa̱mi ki̱ta ebä. Yie issa ra ditsä ia̱ ra ije ne rä ijewa tsa̱ku̱i rä. ¿Sa̱tsa̱ku̱i? ja ja Jì kaku kiäk wa, manenak wa, jakbläk wa tsa̱ku̱i je̱. Je shtä rä sa̱ wa̱ su̱nak kja. Iñajä tuläraka̱ ska ra iwäshäkewa̱. ¡Ka bas je̱r ko̱r jì ia̱! Ñera ijebä ja̱mi biköle marmi rä. Ditsä te ijebä ktä ssëke̱. Jewa te ikukaklewa̱ itsa̱ku̱i ye. Yie ishe etkabä bas ia̱: Ije te sä wätji̱we̱ke̱ ji̱a ra, yie bas ne ki̱ka jì ja̱wemika̱ rä. Tsi je ne o̱rmi rä. Sä shkä je Galilea wa wätkewa̱kwa̱. Ka̱raa Jesús te ka̱ju̱ñak wa sha sälwi, sheke̱ ite: Ijewa te sa pakteke̱ Moisés ka̱wei wà, ta ka ite iwawe̱ kuna. Templo ska Jesús te isu̱a chichö ka jita te inaklä jiawa̱ botkä wä. Je kjelabä irä. ¿Je kjelabä na? Yie ishe bas ia̱, je chichö ka jita te ijia rä biköle tsa̱ta. Biköle te rä iwa̱ jì tso̱ ta̱i ukäla ne jia rä, ta ije te rä jì tso̱ ije̱k se̱newa̱klä kalabe ne jia rä. Sá ia̱ ishö: ¿yi ka̱wei wà ba te jì we̱ke̱ rä na? ¿Yi te ba ia̱ je ma̱ rä? Ñaebä yie ichake bas ia̱: ¿yi te Juan patka sä wäukewa̱k rä, Säkeklä te, ta ditsä te? ¿Jini sa te ikúke na? Sä te ishemi Säkeklä te ni ra, jera ite ishe rä: ¿jiye ka bas wa̱ iktä kolone rä? Ta sa te ikúkemi ditsä te ni ra, sä termi jak wà. Biköle ia̱ ra Juan rä jì bata shäk. Ka sá wa̱ ijuñer yi te ipatka rä le. Ñaebä ka yis wa̱ iyinak bas ia̱ yi ka̱wei wà yie jì we̱ke̱ rä. Ekla te uva yäkä je̱wa̱ bakla, je peita ite shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱ ka̱mii. Iwä älinaklä ke̱i ska ra, ite ikjanaklä patkaté shka̱bläk wa wäki̱, uva yäkä wä mo̱ska ma̱klä iia̱. Ta ijewa te ikpa ta̱i, patkamini jula wäyaka. Kjepa ite isaka patkaténi, ta ñaebä ijewa te je kpa ta̱i weika diekjela, patkamini jula wäyaka. Kjepa ite isaka patkaténi idäkläka̱ mañal. Ta ñaebä ijewa te je shka̱wa̱ ta̱i, ju̱aksa̱ ite. Ñerä uva yäkä wakei te isha: ¿Jì we̱ yie? Wë yis ma yis yaba shka̱ ta patkäkmi. Je le dälätsemi ijewa te. Ta shka̱bläk wa te je su̱a ra, ijewa te isha ñaia̱: Ije ia̱ iká däli dämiksa̱ rä. Shkä iktäkwa̱, jì rä ije ia̱ däkläksa̱ saje ia̱. Ipakö ji̱a. Je ki̱ ite isikaksa̱ uva yäkä ektaka ktawa̱ ite. Jera ¿uva yäkä wakei te me ijewa we̱mi na? Je bitämi shka̱bläk wa weikäkwa̱, kjepa ite ime̱mini isaka ia̱. ¿Jiräni jikäi kte yöle wà rä? Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne rä delewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä. Yi ja̱naka̱ je ki̱ka ra je pa̱rtkämiwa̱. Ñaebä yi ki̱ je jak ja̱naka̱ ra, je te iwëtkemiwa̱. Sapaktäk, sá wa̱ iju̱ñer ba te sa pakteke̱ rä ñakjee. Ka ba te sa̱ su̱e rä sa pa juer wà ebä kuna. Shke Säkeklä ja̱mi ktei wà ba te sa pakteke̱ rä bulee. Sá ia̱ ishö: ¿Ka̱ tso̱ sá ia̱ i̱naklä ma̱klä César ia̱ na, ata kai? Säkekewa, bä wäyuaklewa̱ ite rä. Inaklä wäka kjashö 's ia̱. ¿Yi me̱i, yi kie katke iki̱ka rä na? ¡César je̱! Jera jì rä César ia̱ je mo̱ César ia̱, jì rä Säkeklä ia̱ je mo̱ Säkeklä ia̱. ¿Jini bas te je kúke ji̱a na? Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä ke̱i dewa̱, jera oveja yaba rä kota̱nakwa̱. Jera Jesús te Pedro irä Juan irä patkami kja iwätsa̱k jile äliwa̱kba. E̱e̱na yis ssëna jí Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä ñak bas da ka 's duäwa̱ba yika. Yie bas ia̱ ishe: ka yis wa̱ je ñanakni, ata je wakjayina Säkeklä gobierno ska kjepa. Wekte ba ra Säkeklä, jì biköle yuäkksa̱ wakei, ba te sa̱ ia̱ yanak me̱ke̱ rä ki̱. Jí kukö, je yö ñara bas ku̱. Iwa rä yie ishe bas ia̱: Ka yis wa̱ uva diä yanakni bas da, ta Säkeklä gobierno ska kjepa. Wekte ba ra Säkeklä, jì biköle yuäkksa̱ wakei, ba te sa̱ ia̱ ñanak me̱ke̱ rä ki̱. Jí rä yis yaka, je rä me̱le̱ksa̱ bas kju̱ei. Jikäi iwo̱, bas je̱r ja̱naklä yis ska. Jí copa ne rä sa kabläklä ñaia̱ spa̱na jì wa̱k yis pi wà rä, je rä tkenakju̱ bas kju̱ei. Ata yis ju̱akksa̱ wakei kalmeña yis da mesa ska. Iyina si̱ ra ditsä yäbei maju̱ rä jini Säkeklä wa̱ ibiketsale käi, ta säli je ju̱aksa̱ wakei rä. ¿Yis le irä? ¡Ma ju̱akksa̱ wakei shöka̱! ¡Ka je o̱nak! ¡Säkekewa, sá ia̱ ishö yi irä! Bas sha̱na yi rä bakleka̱ ra, je je̱k jöwa̱pa idulunaí ye. Yi rä sä wäsikäk je̱k jäwo̱pa kjanaklä ye. ¿Yi rä bakleka̱ rä? ¿Je̱k bäkläkwa̱ yäkäk na? ata ¿sä chewa̱k? ¿Ka irä je̱k bäkläkwa̱ yäkäk na? Jeiräta yis kaldu bas sha̱na sä chewa̱k käi. Bas ne chatkawa̱ yis ja̱mi yis mablerke̱ sha̱na rä. Je ki̱ yie bas kuke ka̱ tsa̱ku̱i wa ye, jishtä yis ká te yis kuka käi; bas jì ñaklä, yäklä mai yis dä sa̱tsa̱ku̱i ye ska, bas ñajäkläkläwa̱ Israel wa ditsei wä doce wabiketsäkksa̱. Ka yi kuna ba ju̱akksa̱. Simón, Simón, jikäi issö: Satanás te bas kiaksa̱ iwa̱ bas wäkpäkläksa̱, trigo pjoi kpekksa̱ käi. Ata yis ka̱kia ba ki̱ ba wa̱ jì biketsäklä etkabä ji̱a. Jekäi ba dewa̱ni ra, ba ku̱ ba el wa täkiwo̱. Säkekewa, yis kaldu kja minak ba ra, ka sä wätiäklä ska ebä kuna, ata duäkwa̱ña. Pedro, yie ishe ba ia̱: Jir ka oshkoro a̱rka̱ba yika, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha. Yie bas patka ka inaklä ta, ka sandalia ta ra, ¿jile shena ji̱a bas ki̱? Kai, jì a̱ni. Ta jira yi wa̱ inaklä jui tso̱ ra itso̱mi. Yi ka espada ta ra, je ku̱ ipaiklä watju̱o iwa̱ itju̱aklä. Yie ishe bas ia̱: Iyöle katke rä: Ije shtanaña jì yakei wakbläk wa ra. Jini yis ktei yöle biköle je kiana o̱nak. Säkekewa, jiska espada tso̱ botkä. Bäi irä, je ebä. Jekäi sä wäkiri wa ñatapawa̱ iwa̱ ibiketsäklä maikäi ite Jesús weikemiwa̱. Ñerä Satanás kjawa̱ju̱ Judas Iscariote wa ja̱rka, ije rä ale doce wa ekla. Je ñaje̱r ku̱a sä wäkiri wa ra, Jesús kukäkwa̱. Jerusalén ska Jesús mineju̱ däkmi Olivo Yäkä Bata ska ka̱kiäk. Bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. Judas Iscariote wa te Jesús ju̱aksa̱ i̱naklä wäka̱ treinta ebä ki̱. Jesús wa̱ iju̱ñer ike̱i dewa̱ e̱ná iduäkläwa̱ sa̱ ka̱jiska wa nui ki̱, jera ika̱kia: Papá, ba je̱r ssëwo̱pa iku̱ ra, jí copa tso̱ ju̱omipa yis yika. Ata wë ka yis ki̱ ishena käi kuna, ta jishtä ba ki̱ ishena käi. Ñerä ángel kjayina iia te itäkili jiewa̱. Jera iparina pi käi wäta ta̱i ta̱i jolona i̱ski̱ka. ¿Jiye bas käpäke̱ rä? Bas ñajöka̱ ka̱kiäk, ka bas shirinacha̱kläwa̱ kuna. Judas, ¿sä wäjalassë wà ba te ditsä yäbei ju̱eksa̱ na? ¿Espada sike iki̱ka na? ¡Ikuköwa̱! ¡Wë irä, wë irä ijöwa̱! ¡Jì ka su̱le sa̱ wa̱ jekäi! ¿Bas bite espada ta kal wälbe ta, jakbläk wa kukewa̱ käi na? Buliri buliri yis kaldu bas da Templo ska ra ka bas wa̱ yis kukäwa̱ ta. Ta jí ne rä bas horaí rä ka̱tuil tsa̱ku̱i horaí rä. ¡Ikuköwa̱! Ikjänano tsa̱na. Guardia wa te Jesús ja̱ñetseke̱, kpeke̱, te ikieke̱ judío wa Tsa̱ku̱i. ¡Jí sa̱tsa̱ku̱i paiklä su̱o! Jì o̱r mar dä, shö sá ia̱. ¿Sa̱tsa̱ku̱i, ba te sá tsa̱tkekeksa̱ na? ¿Ba te sá tsa̱tkeke̱ksa̱ na? Ije kalduña Jesús da. Ñera ka yis wa̱ ije su̱le. Yie isu̱a rä ñara. Sá rä ñajalewa̱ bä yika. ¿Bä kolonawa̱ diekjela te jishtä bä ssëwe̱? Ba rä ijewa sha̱ ekla. Ka yis dä je kuna. Tsa̱na ra ije rä shkäkña Jesús da, ije rä Galilea wa ki̱ka. Ma cho̱ksa̱. Jì sheke̱ ba te räle ka ju̱ñer yis wa̱. Jera Jesús wämanewa̱té Pedro su̱ak. Jera Pedro je̱r ja̱na jini Jesús te isha iia̱ rä ska: “Jir ka oshkoro a̱rka̱ba yika ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha.” Säkekewa, yie isha 's maju̱ña ba ra, duäkwa̱ña ba ra. Ta yis ka̱yuawa̱ Säkekewa ba ukä ja̱mi. Ba je̱r ja̱mi yis dälänowa̱pa. ˈ 'S nui jöwa̱pa. Säkekewa, jì wá̱ yie je ju̱ñer ba wa̱. Yis nui jöwa̱pa jishtä sá ká wa wa̱ jì wakblele ra ba te ijewa nui jawa̱ käi, je su̱ta yis nui jöwa̱pa. Yi te bä kpeke̱ rä shöka̱. Ishöka̱. ¿Yi te ba kpe marni rä? ¡Ijöwa̱! ¡Ijöwa̱ je isha! Itso̱mi Sanedrín wa ska. ¡Sä shkä! Sä wäkiri wa ñatapawa̱ Jesús wächakewa̱k. Sá ia̱ ishö, ¿Ba rä Säbäkäkksa̱ na? Yis kuna ishäkka̱ ra, ka bas wa̱ yis ktä kolonak. Ñaebä yis kuna bas wächakewa̱k ra, ka bas wa̱ yis kúkanak. Jírami ditsä yäbei je̱tkämiwa̱ Säkeklä täki ta ta̱i jula wämo kja̱ne. ¿Jera ba rä Säkeklä yaba na? Bas te je shaka̱. ¿Yi te ije ia̱ ka̱wei ma̱ iwa̱ je shäklä na? ¡Ije rä nui ta! Sa te issa jì sha ite biköle käi. Sa̱ ku̱ itso̱mi Pilato wäki̱. Itso̱mi, itso̱mi. ¡Bä shkäbä! Jekäi ijewa iminetse̱ Pilato wäki̱, je rä se̱nak sälwi si̱ patkele Roma wa wa̱, je wa̱ sä rä wätele cruz ja̱mi ka elkje kuna. ¿Jì shena bas ki̱ ka̱wä tso̱ ji̱a jì kjela ra rä na? Je te sa̱ ke̱i ska tso̱ wa je̱rtkeke̱ ta̱i. Ije te Templo ska sä wätji̱wa̱ka̱ ta̱i. ¿Jì wà ba te ije me̱we̱ke̱ rä na? ¡Ije ki̱ nui jawo̱ka̱! Ka yis wäna ijuer ta ije rä nui ta käi. Ije te ishe ka sa kiar César ia̱ inaklä ma̱k. Ñaebä ije te ishe iwakei rä Säbäkäkksa̱ ni, Sa̱tsa̱ku̱i ni. ¿Sa̱tsa̱ku̱i? ¿Ba rä judío wa tsa̱ku̱i na? Ba te je shaka̱. Galilea skaté ije biteju̱ deka̱ jika. ¿Galilea skaté? ¿Ije rä Galilea wa na? Jekäi irä ra, tsu Herodes te iwabiketseksa̱. ¿Ka irä ikatke ji̱a Jerusalén ska na? Itso̱mi Herodes wäki̱. ¿Jini ba je̱k shä rä na? ¿Mane wa kie ba te ba wa̱ dulanak wa ni rä na? Ishe ba ia̱ jì täkili ta o̱rdawa̱. Etka iwo̱ 's wäna. Säkekewa, ije te sa̱ ke̱i wakwa yakeitewe̱te. Ije̱k shäke̱ ije rä Sa̱tsa̱ku̱i. ¿Jí ije na? ¿Sa̱tsa̱ku̱i? Sa̱tsa̱ku̱i rikä. ¡Ikpö je̱! Itso̱mini Pilato wäki̱. Jí ne rä je ke̱i si̱ rä. Jì ije wa̱ ka jì o̱ne iktäkläwa̱ käi. Wë yie ikpe ksabatabä wà, kjepa yie iyemiksa̱. Säkekewa, ke ma je̱r shena ekla yäksa̱ jí ike̱i kjewa̱klä sha̱na. Sá te isha rä ba te Barrabás yeksa̱. Je je̱. Barrabás. Ata jí wätiöka̱. Barrabás ne wäyöksa̱ rä. ¡Iwätiöka! ¡Jekäi irä, iwätiöka̱! ¡Ba, ba ku̱ ikpö ksabata wà! ¿Pilato, jì ki̱ssëke̱ ba te rä? ¡Ñera ije rä Jesús! ¿Jiye bas te ishka̱we̱ jekäi na? Ijöwa̱, ije rä Säbäkäkksa̱. Ije wa̱ jì a̱ni ka o̱ne. ¡Bas ku̱ iköka̱! Ata chu̱li̱i̱wa̱ tkenawa̱ kjoyinak täkii ipakäk Jesús wätiäkka̱. Je ki̱ Pilato te Jesús ktei mawa̱ kota̱nakwa̱. Ta ite Barrabás, ale wätelewa̱ ikju̱atka, ite sa kta ki̱ka, ale kieke̱ksa̱ni ijewa te, je wäyaksa̱ni. Jera ite Jesús ju̱aksa̱ ijewa ia̱ wätenakka̱ cruz ja̱mi. ¡Jeka! ¡Bas ñasikö! ¡Jeka! ¡Ma je̱k si̱kö! ¡Bas ñasikö iyika! ¡Bas ñasikö! ¡Jeka! ¡Bas ñasikö! ¡Jeka! ¡Bas ñasikötulömi! ¡Bas ñasikö! ¡Ba cho̱ksa̱ kju̱awa! ¡Je̱ isha ma je̱k sikö! ¡Ma je̱köka̱! ¡Ba! ¿Jiräni ba kie rä? Simón Cirene wa. ¡Bä kuté! ¡Ksa tiä tulämi! ¡Ba ku̱ kal tso̱mi! ¡Ma je̱k si̱kö! ¡Jeka! ¡Jeka! ¡Ijöwa̱! ¡Bas cho̱ba iwätsa̱k! ¡Jeka! ¡Bas ñasikö! ¡Jeka! Säkekewa, sá te ba ji̱etseke̱. Ba ku̱ iyö. Alaklä wa Jerusalén wa, ke yis ji̱etsa, ata bas ji̱o rä bas wakwa ki̱, bas yabala ki̱. Jikäi ijewa te jì we̱ke̱ kal spa̱na ukä ja̱mi ra, ¿jì o̱rmi kal ssil ukä ja̱mi na? Säkeklä te ba tsa̱tke. Säkekewa, sá ka̱kiämi ba ki̱ka. ¡Ma je̱k si̱köju̱mi! ¡Jí wà! ¡Bä shkäbä! ¡Mane manebä! ¡Mane mane! ¡Ba cho̱! ¡Sä shkäbä mane mane! ¡Mane mane! ¡Sä shkäbä! ¡Sä shkäbä! ¡Iwätiöbä! ¡Ibutsöka̱! ¡Iñak wätiö bäi! ¡Ksa wäyä jolowa̱ksa̱! Papá, ijöchawa̱ bitaba, ka ijewa je̱r ko̱ne jì we̱ke̱ ite rä ia̱ ki̱ka. Kju̱awa tsa̱tkaksa̱ ite jera iwakei je̱k tsa̱tköksa̱je̱. Ba rä Säbäkäksa̱ ra, ba je̱k wäyö ja̱wo̱té. ¡Ba ku̱ jì wo̱ sá wa̱ su̱nak! Ijewa te Jesús wätiaka̱ cruz ja̱mi jakbläk wa bol sha̱ ska, io̱naklä jini Säkeklä jì bata shäk wa wa̱ iyile ka̱miklee käi. Jí paiklä rä ka Sa̱tsa̱ku̱i cha kuna. ¡Yis cha rä! Kai, yis ia̱ ijöwa̱. Ke iksha. ¡Sä ina su̱o! ¡Yis tunaka̱! ¡A̱a̱a̱, ba tu̱anaka̱! ¿Jì we̱mi ba te je ma ia̱ ideksa̱ wà na? Ijewa te kal taklä wätiatka itsa̱ka̱ te ishe rä: “Jí rä Judío wa Tsa̱ku̱i.” Ba rä Judío wa tsa̱ku̱i ra ma je̱k tsa̱tköksa̱. Ikuna ba rä Säbäkäkksa̱ ra, ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱, ñaebä sá tsa̱tköksa̱. ¿Ka ba su̱ane Säkeklä yika? Saje weikarke̱ rä wata, ta ije wa̱ jì yakei a̱ni ka o̱ne kuna. Ba dewa̱ sa̱tsa̱ku̱i ye ra, ma je̱r ja̱nopa yis ska. Yie ishe ba ia̱, jir ba dämika̱ kätkäña yis da ka̱ baa ska. Las doce käi ra ka̱ wätuinawa̱ ka̱ biköle ska itjä yeje, demi las tres kje. Jera Templo bala kjätkäkläksa̱ klasha̱na ju̱mi mo̱ki̱. Papá, yie yis wikblu ju̱eta̱na ba jula na. Guardia wa cien wäsikäk je te jì o̱na su̱a ra, ite Säkeklä kjeisha te isha: Iyina si̱ jí ditsä rä wämo. José Arimatea wa rä ditsä bäi, wämo, je rä Sanedrín wa sha̱. Isaka te jì biketsaksa̱ o̱nak Jesús ukä jämi ra, je ka o̱neña ije wa̱. Je mineju̱ Pilato ia̱ Jesús nul kiäksa̱ blenakwa̱ iwa̱ ka sábado däwa̱ju̱ba yikaba. Sá marmi Säkekewa nu̱l jalawa̱klä yuläk. Yie bas ki̱me̱mi. Sä shkä jera je̱, sa̱ jeräklä díaí dawa̱ju̱ irä. Semana säkätä ke̱i wà sa̱ñirebä ijewa dejulu sa̱ nu̱l bläklä ska, jera jewa wa̱ perfume yula ite jewa demi. Jera ijewa te ikjäshtäklä ku̱a buleleju̱mi. Ikjawa̱julu ra ka iwa̱ Jesús nu̱l ko̱ne kuna. ¿Jiye bas te yi rä kseka yule dulecha̱wa̱ wa sha̱na na? Bas je̱r ja̱no ikatke ji̱a Galilea ska ra iwa̱ iyile ska, je te isha rä: Ditsä yäbei shena rä junaksa̱ sä yakeila wa ia̱, wätenakka̱ cruz ja̱mi, ata tres día ra shki̱nakka̱ni. ¡Bas ku̱ issö! Jak bulenaju̱mi. Sá kjawa̱julu ata Säkekewa nul ka juena ji̱a. ¿Maikäi na? ¿Ka ijuena ji̱a? Sá te jäiyi wa bol su̱a ñapajiele wälika̱ oloo ka̱wä oloi käi, jewa te isha: ¿Jiye yi rä kseka yuleke̱ bas te dulecha̱wa̱ sha̱na rä? Iyina si̱ rä. ¡Sá ktä kukö! ¡Sá ktä kukö je̱! Bas cho̱ isu̱ak. Sa̱ nu̱l bläklä rä ja̱r ebä. Säkekewa nu̱l ka juena ji̱a. Pedro je̱, sá ktä kukö. Jesús je̱k kjashani iwa̱ dulanak bol ia̱, jera je bol wa ssëna baa bitejuluni isaka wa wäki̱. Iyina si̱ Säkekewa shki̱naka̱ni rä. Ije̱k kjasha Simón ia̱. Säkätä ña̱la wà ra ka sá wäna ijuene. Ata ite pan butsa kjepa sá wäna ijuena rä. ¿Emaú ska? ¿Maka imine je wà na? Bas ssënopa baa. ¿Jiye bas male̱te̱rke̱ na? ¿Jiye bas je̱rika jekäi rä na? Jikäi yis jula, yis klä su̱o, yis su̱o, yis wakei si̱ irä. 'S passö, bas wa̱ issäklä, wikblu rä ka yaka ta, ka chichei ta, ta bas te yis su̱a jishtä yis dä käi. Jí ne rä yile yis wa̱ bas ia̱ ishena o̱nak biköle jishtä yis ktei yöle Moisés ka̱wei ki̱ irä, jì bata shäk wa wa̱ irä, Salmos ki̱ka irä te ishe rä käi. Jikäi iyöle rä: Säbäkäksa̱ rä kota̱nakwa̱ kjepa tres día ra shkinakka̱ni. Ñaebä ikie wà sä ditsei wä kju̱awa wa biköle rä pauta̱nak säkätäba jí Jerusalén skami, sa̱ ñamanewa̱kläksa̱ sa̱ nui janakläwa̱. Bas dä jì o̱na su̱a bas te je pakäk wa. Yis Ká kabla jì ma̱k, je patkemi yie däkwa̱ bas ja̱mi. Ata bas se̱no jiskabä. täkili datse̱ ka̱sha̱ka je wà bas pajiena kje. Säkeklä ku̱ bas tsa̱tköpa, bas kjänanopa. Yis ia̱ ka̱wei rä me̱le jì wa̱klä ka̱jöir ska, ka̱jiska. Je ki̱ bas cho̱ sä ditsei wä kju̱awa wa biköle paktäk, iwäukewa̱k Sa Ká irä, iyaba irä, Wikblu Sikina irä kie wà. Ipaktäk yis wa̱ bas pakale jì wa̱k je biköle wà. Issö, yis kälduämi bas da del marä sa̱ ke̱i e̱rwa̱ kje. Ka̱mikle jì bata shäk wa wa̱ kte yöle äyë ki̱, Säkeklä te Säbäkäkksa̱ patkemi jì yakei wakbläk wa tsa̱tkäkksa̱, sa̱ je̱r bäinakläni Säkeklä ra. Jesús te jì wá̱ wà ijuena iyina si̱ ije rä Sa̱tsa̱tkäkksa̱, je ne patkäk Säkeklä kablele ka̱jiska wa ia̱ rä. Jì bata shäk kie Isaías wa̱ iyöle: “Busi bitämiwa̱ yaba ki̱, je yaba su̱ami jäiyi.” Jera jekäi io̱na. María ji̱a busi ra ibitewa̱ yaba ki̱ rä Säkeklä täkili ne wà, je wà ite Jesús ku̱a rä. Jishtä kte yöle ki̱ka ipakale je ne su̱ta iko̱na rä, je rä jì ka o̱nak käi. Je ne wà Säkeklä te ikjasha ije ne rä Säbäkäkksa̱ rä, je kia ite: “Iyaba”. Ditsä te Jesús su̱a ra, jera ijewa te rä jishtä iá Säkeklä rä ne su̱a, ñakäi itäkili ne su̱a. Ije te sä bäiwa̱, sa̱ nui jawa̱. Jekäi ije kabla sa̱ ia̱ ka̱ yuläk igobiernoí ska jekjeye. Jesús je̱k ju̱aksa̱ ko̱ta̱nakwa̱, jekäi iweikana sä biköle nui bata ki̱ka. Jekjepa ishkinaka̱ni, je wà ite ikjasha itäkili rä bakleka̱ duëwa̱ ki̱ka. Jesús, ale Säbäkäkksa̱ te isha: “Yis ia̱ ka̱ tso̱ yis je̱k ju̱akläksa̱, je su̱ta yis je̱käkläka̱ni kseka”. Jì bata shäk wa wa̱ kte yöle je wao̱na Jesús te jì wá̱ wà, je te Säkeklä ktä kjasha je rä iyina si̱ jekjeye, jishtä jì bata shäk wa wa̱ je yile käi. Säkeklä Ktä je ne rä Jesús dä. Jesús ne ja̱mi Säkeklä je̱k kjashäke̱ sa̱ ka̱jiska wa ia̱ rä. Jesús deju̱ rä saje wa se̱naklä bäisi̱. Jishtä sä säkätä wa yöleksa̱ Säkeklä wa̱ jäiyi, alaklä, jewa bakle käi. Ata ka ijewa wa̱ Säkeklä biketsane, ka iwa̱ iktä ssëne. Je iñayakeitewa̱ wà ibala butsa̱naksa̱ Säkeklä yika. Kte yöle te ishe rä: “Sä biköle wa̱ jì yakei wakblele”, etkä rä: “Sa̱ to̱rke̱ jì yakei wakble ki̱ka rä duëwa̱ wà.” Sä rä jì wakbläk yakei ra, ka sä däkwa̱ etka yebä Säkeklä ra. Ata jishtä Säkeklä te Abraham ia̱ oveja kjasha kota̱nakwa̱ iyaba säkei ye, je su̱ta ite Jesús patkaté duäkwa̱ Abraham batala säkei ye. Je rä yi te Jesús biketse, iktä kuke, jewa däkläwa̱ Säkeklä ja̱mi. Je ne ki̱ka yi te Jesús biketse ra, jewa te weikane yökö na che̱ jolowe̱mi, jekäi jewa se̱rmi Säkeklä ra jekjeyemi. Jesús shki̱naka̱ni ra, jera ite isha ira shkäk wa ia̱ rä: “Bas te ka̱ biköle ska wa paktemi yis ktei wà, jekäi yi je̱rike manewa̱ke̱ksa̱ Säkeklä ia̱ ra jewa nui janakläwa̱.” Ñaebä Jesús te isha ite Wikblu Sikina patkemi däkwa̱ ijewa ja̱mi, ijewa je̱rku̱ak jì rä iyina si̱ wà, itäkiwa̱k chatkäkwa̱ Säkeklä ja̱mi. Ale alaklä ka̱se̱newa̱k yakei je̱rike manewa̱ksa̱ shkamini Jesús da ra, jera Jesús te isha iia̱ rä: “Bä nui janawa̱ bitaba, ba te yis biketsa wà ma tsa̱tke̱naksa̱." Jekäi Säkeklä je̱r bäi shäke̱ wà sä rä tsatkenakksa̱ sa te Jesús biketse wà. Jesús, ale Säbäkäkksa̱, je ki̱ sä sherke̱ däkwa̱ ija̱mi. Jekäi yi ssërke̱ je̱k manewa̱ksa̱ Jesús ia̱ idäkläwa̱ ije ja̱mi ra, jera je ka̱kiö jikäi: Sa Ká rikä, ba se̱r dä wämo. Wekte ba ra ba wa̱ yis shka̱l ki̱. Yis te ba ktä weikawa̱ irä, yis te jì wakbla ba ukä ja̱mi irä je te e̱e̱na yis je̱r iawe̱ke̱. Ta wekte, ba te Jesús patkaté duäkwa̱ cruz ja̱mi yis säkei ye, je shki̱naka̱ni ba oloi ja̱mi. Kshana si̱ ije weikana e̱e̱na yis wa̱ jì ka bäi kuna wakblele bata ki̱ka. Yis te Jesús kukewa̱ yis Tsa̱tkäksa̱ ye, yis Säkekewaí ye. Wekte ba ra, ba te yis nui jawa̱ bitaba, wekte, ba te 's ia̱ ka̱ ma̱ ka̱ bikökje le ra sa̱ se̱nakläña ba ra mai ba rä sa̱tsa̱ku̱i ye ska. Wekte ba ra, ba te Wikblu Sikina patka däkwa̱ yis ja̱mi yis wäsikewa̱k ye. Ba ku̱ yis täkiwo̱pa yis wa̱ ba shka̱li̱bläklä sí̱wa̱, yis wa̱ jì te ba wäbätsewe̱ rä je ebä wa̱klä. Jekäi ñaebä biköle wa döwa̱pa ba ebä biketsäk. Jekäi yis ka̱kia ma ia̱. Amén. Jesus te isha iktä ssäk wa i̱a: “Yis oveja wa te yis ktä ssëke̱, ñaebä yis wa̱ ijewa rä su̱nak, jewa mike̱ yis itäki̱.” Jekäi Jesús ja̱mi wa ñawäjiäke̱ tapanak. Ijewa ka̱kiäke̱ iia̱ itso̱ ye, iñayuäke̱ iktä wà, ichatkäke̱wa̱ se̱nak ije se̱le̱ ja̱mi. Ijewa te iktei pakeke̱ sa saka ia̱. Jekäi Jesús te ijewa wäsikewe̱ke̱ täkiwe̱ke̱ Wikblu Sikina se̱nak ijewa ja̱mi oloi ja̱mi. Ijewa je̱r ja̱rke̱ jì yile Jesús wa̱ iwa̱ dulanak wa ia̱ ka imiju̱ba ka̱jöir ska mo̱ ja̱rka ra jeska, je te isha rä: “Yis ia̱ ka̱wei rä me̱le jì biköle wa̱klä ka̱jöir ska, ka̱jiska. Yis kaldu bas da marä sa̱ ke̱i e̱rwa̱ kje.”
JesusFilm