Достар мен жаулар

Ривка Достар мен дұшпандар. Әйүп уайымдап жүр. Жақып іздеп жүріп отардың жартысын ғана тапты. Қалғаны не ұрланған, не бытырап кеткен. Сондықтан Әйүп біздің Антақияға көшуге ақшамыз жетпейді деп қорқады. Оған кімнің тиіскенін білсек, мен не істейтінімді білмеймін. Өзіміз сүйген біреу азап шеккенде бізге де қиын болады. Әрине! Мен сол адамдарды қатты жек көремін. Сара. Біреуді жек көру біріншіден өзіңе зиян, соны ұмытпа. Сен оларды кешіруің керек. Білемін. Дегенмен кейде істелуге тиісті нәрсені істегім келмейді. О-о. Бұл қиын. Білемін. Ривка! Қайда жүрсің? Ривка, бүгін әміршімен кездесемін... Сен кімсің? Бұл менің досым Сара, Һарон. А-а, әлгі "достарыңның" бірі екен ғой. Ривка, Әлгі алаяқ Миха мені іздеп келетін болса, тіпті есікті де ашпа. Ол өтірікші әрі ұры. Аулақ жүрсін. Керек емес. Ондайлар ақшадан басқа ештеңе білмейді. Сара. Һарон. Менімен дауласпа, Ривка! Оны кешір дегенің қалай? Әлгі әйелдерге қосылып діни сандырағыңды айтсаң айта бер, ал мен бұ дүние мен дұшпандарымның... қандай екенін жақсы білемін. Әлде оның маған не істегенін ұмытып қалдың ба? Миха тек қана… Оған тіпті есікті де ашпа, Ривка. Және сондай дос-сымақтардан абай бол. Сау бол. Һарон! Кеш келетін шығармын, қымбаттым. Ой, айналайын. Кешірші. Тіпті не айтарымды білмеймін. Күйеуімді жақсы көремін. Ол үшін сиынып жүрмін. Бірақ кейде мені қатты қинап жібереді. Менің анам сияқты сөйледіңіз ғой. Ривка апай. Сара, тез үйге қайтуың керек. Әкеміз үйде! Қалай үйде? Ол.. үш ай ғана өтті ғой! Жазатайым оқиға болды, көзіне... Оның көзі? О, апай, бізбен бара аласыз ба? Әрине, барамын. Рақмет. О! О! Сүйіктім! Бұл түсім бе, әлде өңім бе? Иә. Мен келдім. Бұл түс емес. Бірақ олар саған не істеді? Жазатайым оқиға, Ләйлә. Тастың жарықтары ұшып, көзіме кіріп кетті. Мұса. Сенің көзің... Жамандық қосарланып жүреді... жараларым асқынып кетті. Аулада отырған... сол мейірімді жігіт болмағанда... сол көмектесті. Біз ризашылық білдіруіміз керек Тәуірлеу болсам, оған тамақ әзірлеп берер едім. Қажеті жоқ. Қыздарымыз оған... қамқорлық көрсетер. Мәриям Сараны ертіп келеді. Әке? Сара? Әке! Жоқ, жоқ, тұрмаңыз. Қайтып келгеніңіз қандай жақсы болды, әке. Отырыңыз. Иә. Ауладағы жігіт кім? Оның есімі Тит. Оған тамақ әзірлеп бере ғой. Ол мені үйге ертіп әкелді. Бірақ, Әке! Ол римдік жасақшы ғой. Иә. Білемін. Ол болмағанда мен Бейруттен келе алмай, қалым бұдан да нашар болар еді. Оған өмірім үшін қарыздармын. Енді дәл үйімізде... оған тамақ бер дейсіз бе? Иә, үйімізде. Иә, әке. Бірақ әке, сіз көзіңізді біреуге көрсетуіңіз керек. Ривка апай осында. Ол қарап бере алады. Әлгі әйел ме? Ешқашан оған жол бермеймін! Одан да өлгенім артық. О, Мұса Ол болмағанда мен өлетін едім. Оны білесің ғой. (сыбырлап) Ол осында, әке. (ызаланып) Сен кәрі қырсықсың! Римдік жасақшыға үйімізде тамақ бересің, ал Ривка сияқты жақсы адамды жолатқың келмейді. Оның күйеуі қандай болса да, ол өзі жақсы адам және ең жақын досымыз. Әке, сіздің қайтып келгеніңізге қуанамыз. Енді сізге қарауға рұқсат етіңіз. Ривка апай сізге көмектессін. Ол маған қолын тигізуші болмасын! Қолын сізге тигізудің қажеті жоқ, әке. Әншейін көзіңізді ғана қарап берсін. Ривка апай, Кешіріңіз. Уайымдама, қарағым. Бәрін түсінемін. Кетпеңізші. Ол көзін қарап бере аласыз дейді. Тек қолыңызды тигізбеңіз. Мен таңғышты алайын, қажетті нәрсені істеңіз. Жарайды. Көрейік. Әке, ауырады ма? Жоқ. Жоқ, ауырмайды. Меніңше үйде таңғыштың қажеті жоқ. Орамайық. Жаралар асқынып кеткен, әке. Жаңа таңғыш ораймын. Сенің көзің бірдеңе көре ме? Жоқ. Әзірше жоқ. Сізге жатып демалу керек шығар, әке. Ұзақ жол жүріп келдіңіз ғой. Иә, иә. Дәуіт қайда? Әке, тыныш. Римдік жасақшы әлі осында. Неге? Не болып қалды? Ол кеткеннен кейін сізге айтамыз, әке. Ондай болса, Енох жайлы сұрайын. Нағашым Жүністің ұлы ше? Үйге келе жатқанымда барлық ойым сенің тойың жайлы болды, Мәриям. Әке, Енохқа менің ешқандай көңілім жоқ. Аха! Осыны білгенмін. Сөйтіп, сенің басқа жігітің бар ма? Ләйлә, ол жақсы жігіт пе? Иә, Мұса. Дегенмен шынымды айтсам, сол жігіттің қызымызға көңілі бар-жоқ екені әлі белгісіз. Сен кеткенде бізге мейірімділік танытып, көп көмектесті. Ол кім өзі? Жақып па? Иә. Жақып. Жарайды. Оған да тәубә. Саған демалу керек. Бара ғой. Рақмет. Қалай ойлайсыз, әкеміздің көзі қайта көруі мүмкін бе? Оны айта алмаймын. Ұзақ уақыт өткендіктен жаралар асқынып кетіпті. (сыбырлап) Әкемнің римдік жасақшыны үйімізге ертіп әкелгеніне сене алмаймын. Римдіктерді жек көремін. Иса римдіктерді жек көрген деп ойлайсың ба, Мәриям? Исаның не дегені есіңде ме? Ол бізге жауларыңды сүйіңдер деген. Осы қасиет арқылы біз ерекше боламыз. Бұл әлемде адамдарға бір-бірін кешіру өте қиын және олар өзіне жақсы қараған адамдарға ғана жақсылық жасайды. Бірақ Құдай біз Оның жауы болған кезде де бізді сүйген және біздің де осылай істегенімізді қалайды. Біз өзімізге жаман қарайтын адамдарды да сүйюіміз керек. Исаның айқышта өлгені жайлы ойлансам… Ол тіпті Өзін өлтіріп жатқан адамдарды да кешірді. Ол сені және мені кешірді. Ол бізге соншама көп жақсылық жасады, ал бізге неге өзімізді ренжіткендерді кешірмеске? (абайлап) Әкемізге көмектескен кезде сіз дәл солай сезінесіз бе? О. Демек жауыңызды жақсы көресіз ғой, иә? Сенің әкең маған жау емес, қарағым. Ол өзі ғана солай ойлайды. Мына майды таңғышты орамай тұрып әкеңнің көзіне жақ. Иә. Оңай емес жауды сүю деген. Оңай болады деп ешкім айтпаған. Ол үшін мінажат етуіміз керек. Ол үшін? О! Жақып. Кір, кір. Ештеңе етпейді. Біраздан соң оны тамақтандырамыз да, өз жөнімен кетеді. Келген кім? Аулаға кірген кім? Бұл, бұл Жақып қой, әке. О, Жақып. Әлгі сендер айтқан жігіт пе! Келсін. Әкең үйде ме? Иә, бірақ көзі көрмейді. Көзі зақымданып, асқынып кеткен... Ол соқыр болды. Әзірше көзі көрмейді. Қиын болған екен. Әке, келіңіз, сізді ертіп апарайын. Мұнда не үшін келдің, Жақып? А, әншейін, мен... малға қарауға көмектесіп жүрмін, аға, және… Ұялып, сөйлей алмай қалдың ғой? Жарайды. Ондай бола береді. Солай ма, ағай? Ал әкеңнің қалы қалай? Өте жақсы. Рақмет. Өзіңіз қалайсыз? Қазір жақсырақ. Иә. Өкінішті-ақ. Менің кетуім керек, аға. Иә. Иә. Маған айтатындай ештеңең жоқ болса, онда бара ғой. Сау болыңыз. Сен жақтан бір мәселе шыққанын қаламаймын. Түсіндің бе? Бәрі де дұрыс істелу керек. Рақмет. Сау болыңыз. Мәриям. Мәриям. Кеше түнде маған ағаң келіп кеткен. Менен сенің қалыңды білуімді өтінді. Оған айтатын хабарың бар ма? Римдік жасақшы туралы оған айтпа. Бірақ әкеміздің қазір үйде екенін айт. Оған қайтып келсін деп айтайын ба? Жоқ. Бәрі басылғанда қайтып келер. Рақмет, Жақып. Кешірім өтінемін... Айтайын дегенім, әкем және... Оқасы жоқ. Тамақ дайын. Алдымен жасақшыны тамақтандырсақ қайтеді? Ал ол ішіп болған соң қалғанымыз тамақтанайық. Грациас. Адамдар неге бір-бірін жек көреді? Сіз неге өзіңізге ұнайтын адамдарды жақсы көресіз? Мұса Ривканы жақтырмаған кезде Ривка бұған қандай жауап көрсетті? Исаның сүйіспеншілік жайлы сөздері сізге не үйретеді? Біз сол сөздерді өмірімізде қалай қолдана аламыз?